Sau gần 2 tháng thương thuyết kể từ khi cuộc tổng tuyển cử
tại Ðức kết thúc, ba đảng Dân Chủ Xã Hội (SPD), đảng Xanh và đảng Dân Chủ Tự Do
(FDP) ngày 24/11/2021 đã thông báo thỏa thuận về việc thành lập chính phủ liên
minh mới. Dù chưa được chính thức hình thành và đi vào hoạt đông, nhưng tân
chính phủ Ðức đã làm dấy lên nhiều mối lo ngại tại Trung Quốc do quan điểm cứng
rắn đối với Bắc Kinh được nêu lên trong bản thỏa thuận cầm quyền vừa công bố.
Ðức sẽ không còn nhìn Trung Quốc qua lăng kính "giao thương quan trọng"
Nhận định của giới phân tích về chính quyền mới tại cường quốc kinh tế hàng
đầu Châu Âu, môt trong hai đầu tầu của Liên Hiệp Châu Âu, đều thống nhất trên một
điểm: Ðức sẽ không còn nhìn Trung Quốc qua lăng kính “giao thương quan trọng”
như trong 16 năm qua dưới thời bà Angela Merkel.
Thỏa thuận cầm quyền dài 178 trang của liên minh được báo giới gọi nôm na là
liên minh “đèn hiệu giao thông” - bao gồm ba màu đỏ, biểu tượng của đảng SPD,
xanh lá cây, biểu tượng của đảng Xanh và vàng, biểu tượng của đảng FDP - đã 12
lần nhắc đến Trung Quốc, trong đó có rất nhiều điểm chắc chắn làm cho Bắc Kinh
tức tối vì nói đến các vấn đề như Ðài Loan, Hồng Kông, Tân Cương, thậm chí cả Biển
Ðông.
Bắc Kinh được cho là cũng sẽ không
hài lòng chút nào với chủ trương được chính quyền Ðức thời hậu Merkel nêu bật
là phối hợp chặt chẽ với Hoa Kỳ, tăng cường quan hệ với Nhật Bản và Úc, hai
trong số những đối thủ chính của Trung Quốc trong vùng châu Á-Thái Bình Dương.
Ðiểm điển hình nhất về khác biệt giữa
hai chính quyền “mới” và “cũ” tại Ðức là việc liên minh sắp lên cầm quyền tại Ðức
không ủng hộ Thỏa Thuân Ðầu Tư Liên Hiệp Châu Âu-Trung Quốc mà cựu thủ tướng
Merkel đã hết sức thúc đẩy.
Ðài Loan lần đầu tiên được nêu lên
trong một thỏa thuận cầm quyền Quan điểm cứng rắn đối với Trung Quốc của chính
quyền Ðức thời hâu Merkel đã được nêu lên bằng giấy trắng mực đen trong thỏa
thuận liên minh. Theo giới quan sát, lập trường cứng rắn này xuất phát từ hai đảng
nhỏ trong liên minh là đảng Xanh và đảng Dân Chủ Tự Do.
Thái độ cứng rắn đối với Bắc Kinh của
chính quyền mới tại Ðức được thể hiện trong quan điểm về Ðài Loan. Theo ban
biên tập Châu Âu tạp chí Mỹ Politico ngày 25/11, đây là lần đầu tiên mà một
liên minh cầm quyền tại Ðức đề cập đến Ðài Loan.
Thỏa thuận công bố hôm 24/11 xác nhận là nước Ðức vẫn tôn trọng nguyên tắc “Một
Nước Trung Hoa Duy Nhất”, nhưng cho rằng: “Bất kỳ sự thay đổi hiện trạng nào ở
eo biển Ðài Loan đều phải diễn ra trong hòa bình và được cả hai bên đồng ý.
Trong khuôn khổ chính sách Một Nước Trung Hoa của Liên Hiệp Châu Âu, chúng tôi ủng
hộ sự tham gia của Ðài Loan dân chủ vào các tổ chức quốc tế.”
Ðây quả là một cú đánh mạnh vào Bắc Kinh, vốn luôn luôn tìm cách loại Ðài Loan ra khỏi các tổ chức quốc tế.
Ðức quan tâm đến nhân quyền tại Tân
Cương, Hồng Kông Lập trường quan tâm đến nhân quyền của liên minh cầm quyền mới
tại Ðức cũng là nguyên nhân khiến Trung Quốc bất bình. Thỏa thuận của Ðức nhấn
mạnh: “Chúng tôi rất quan tâm đến các vi phạm nhân quyền của Trung Quốc, đặc biệt
là ở Tân Cương. Nguyên tắc ‘một quốc gia, hai chế độ’ ở Hồng Kông phải được tái
khẳng định”.
Vấn đề lao động cưỡng bức ở vùng
Tân Cương cũng được ghi nhận trong thỏa thuận: “Chúng tôi ủng hộ đề xuất của
Liên Âu cấm nhập khẩu các sản phẩm từ lao động cưỡng bức”.
Riêng về hiệp định đầu tư EU-Trung
Quốc, thỏa thuận của ba đảng sắp cầm quyền ở Ðức ghi nhận thực tế: “Việc Liên
Hiệp Châu Âu phê chuẩn Hiệp Ðịnh Ðầu Tư EU-Trung Quốc trong không thể diễn ra
vào lúc này vì nhiều lý do khác nhau”. Nói cách khác, tân chính quyền Ðức cho rằng
chừng nào mà các lệnh trừng phạt của Trung Quốc đối với các thành viên của Nghị
Viện Châu Âu còn tồn tại, thì hiệp định đầu tư sẽ không được thông qua.
Kêu gọi tôn trọng luật quốc tế tại
Biển Ðông và Biển Hoa Ðông Một trong những điểm nhức nhối khác đối với Trung Quốc
là việc chính quyền sắp nhậm chức tại Ðức không ngần ngại phê phán đường lối
bành trướng của Bắc Kinh, đặc biệt là tại Biển Ðông và Biển Hoa Ðông.
Trong phần liên quan đến lãnh vực đối
ngoại, thỏa thuân liên minh giữa ba đảng cầm quyền tại Ðức nói rõ: “Kỳ vọng của
chúng tôi đối với chính sách đối ngoại của Trung Quốc là nước này đóng một vai
trò có trách nhiệm đối với hòa bình và ổn định ở khu vực lân cận”.
Một cách cụ thể hơn, thỏa thuận xác
định rằng “các tranh chấp lãnh thổ ở Biển Ðông và Biển Hoa Ðông phải được giải
quyết trên cơ sở luật biển quốc tế”.
Vấn đề kho vũ khí hạt nhân của
Trung Quốc cũng được nhắc đến với chủ trương “hôi nhập mạnh mẽ hơn các quốc gia
có vũ khí hạt nhân như Trung Quốc vào việc giải trừ hạt nhân và kiểm soát vũ
khí”.
Phối hợp chặt chẽ với Mỹ và các nước
đồng chí hướng Chủ trương đoàn kết để tìm cách đối phó với Trung Quốc dù không
được nói trắng ra, nhưng có thể được cảm nhận qua một số đề nghị
như: “Chúng tôi tìm kiếm một sự phối hợp xuyên Ðại Tây Dương - tức là với
Hoa Kỳ - chặt chẽ hơn về chính sách đối với Trung Quốc và một sự hợp tác với
các nước cùng chí hướng để giảm bớt sự phụ thuộc chiến lược”. Thỏa thuận đã nhắc
tới các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, New Zealand và Ấn Ðộ.
Dĩ nhiên, chính quyền Ðức vẫn sẽ duy trì các cuộc tham vấn liên chính phủ với
Trung Quốc, nhưng theo dân biểu Nils Schmid, người phụ trách chính sách đối ngoại
của SPD, đảng của thủ tướng Ðức tương lai Olaf Scholz, thì “sẽ có nhiều cuộc
tham vấn trước với EU và các quan chức từ Ủy Ban Châu Âu”. Các cơ chế tham
vấn tương tự cũng có thể được hình thành với Nhật Bản.
Lập trường cứng rắn của chính phủ sắp nắm quyền tại Berlin đã lập tức gióng
lên hồi chuông báo động tại Bắc Kinh, với lời cảnh cáo được chính thức đưa ra
ngay từ hôm qua, 25/11, theo đó Ðức không nên xen vào những vấn đề “nội bộ” của
Trung Quốc.
Bắc Kinh cảnh cáo Berlin
Theo hãng tin Mỹ Bloomberg, trong một cuộc họp thường kỳ tại Bắc Kinh, phát
ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên đặc biệt đả kích quan điểm mới
của Ðức về Ðài Loan: “Các chính quyền trước đây của Ðức đều ủng hộ chính
sách một nước Trung Hoa, và chúng tôi hy vọng chính quyền mới sẽ tuân thủ chính
sách này, tôn trọng lợi ích cốt lõi của Trung Quốc và bảo vệ nền tảng chính trị
cho quan hệ song phương”.
Như thông lệ, theo Bloomberg, Bắc Kinh còn ám chỉ tới nguy cơ vấn đề Ðài
Loan gây tổn hại cho quan hệ Ðức-Trung khi kêu gọi Berlin làm việc với Bắc Kinh
để phát triển quan hệ “và tập trung vào hợp tác thiết thực, thay vì ngược
lại”.
Như để khẳng định lập trường của Trung Quốc, ông Triệu Lập Kiên không ngần ngại nhắc lại: “Tôi muốn nhấn mạnh rằng các vấn đề liên quan đến Ðài Loan, Biển Ðông, Hồng Kông và Tân Cương đều là công việc nội bộ của Trung Quốc.
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire