(Yến Phương phản biện với Phan
Đăng) 27-4-2020
Những ngày này, người dân Việt
Nam ở trong nhiều tình cảm xáo trộn, khi thấy “giặc” Trung Quốc đang ngày
đêm uy hiếp nước ta. Nỗi lòng của người dân cả nước, trong đó có em – một người
con nước Việt, luôn tự vấn lòng mình, “ta phải làm gì cho Tổ Quốc hôm nay”?
Xin tự giới
thiệu với anh Phan Đăng, em chỉ là một nữ sinh Sài Gòn, sinh năm 1995,
mới tốt
nghiệp đại học luật, chuyên ngành luật quốc tế được 3 năm. Kiến thức của một cô
gái nhỏ như em, chắc chưa theo kịp với một nhà báo tiếng tăm tầm cỡ như anh.
Nhưng em mạo muội nói thẳng với anh một số vấn đề.
Cũng như nhiều
bạn trẻ khác, em cũng rất say mê chương trình “Lẩm Bẩm 24h” của anh Phan Đăng
trên kênh YouTube. Thế nhưng, khi nghe anh Phan Đăng “lẩm bẩm” trên trang
YouTube của anh về đề tài Biển Đông – kiện hay không kiện, em từ kinh ngạc chuyển
sang phẫn nộ.
Clip này,
anh Phan Đăng nói khoảng hơn 36 phút, em đã phải nghe ít nhất 5 lần, để hiểu được
vì sao Việt Nam “không chịu phát triển” và trở nên yếu hèn như vậy? Vì sao giới
trẻ Việt Nam nhiều người không yếu ớt về thể chất, nhưng lại bạc nhược về tinh
thần? Vì có những con người như anh, Phan Đăng ạ.
Trong bài
nói chuyện gần 40 phút này, luận điểm chính của anh Phan Đăng là:
Để trả lời
cho câu hỏi, có nên kiện Trung Quốc hay không, anh Phan Đăng nói là giới trẻ Việt
Nam cần phải trả lời 3 câu hỏi của anh trước đã. Đó là i) Kiện toà nào? Kiện
cái gì? Và sau khi kiện sẽ làm gì?
Trong lúc hùng
biện, anh Phan Đăng đã dẫn chứng rất nhiều kiến thức từ luật quốc tế, lịch sử
Việt Nam cũng như quan hệ quốc tế hiện đại để dẫn chứng cho các luận điểm của
anh ấy.
Và chốt lại,
anh Phan Đăng trả lời giùm là “các bạn trẻ cứ yên tâm đi, Đảng và Nhà nước đã
biết hết các nỗi lo của các bạn rồi, Đảng và Nhà nước đã có phương án hết cả rồi.
Và chúng ta cũng không cần kiện Trung Quốc đâu. Các bạn cứ tin tưởng vào Đảng
và Nhà nước đi”.
Bài viết của
em để đáp lại lời anh, chia thành hai phần chính. Một là, trả lời 3 câu hỏi của
anh về chuyện kiện. Hai là, trả lời cho luận điểm hãy yên tâm đi, mọi việc đã
có Đảng và Nhà nước lo rồi.
Và bây giờ,
em sẽ xin nói thẳng với anh Phan Đăng từng vấn đề một.
Vấn
đề 1
Thứ nhất,
anh Phan Đăng không phải là chuyên gia luật quốc tế, mà anh ấy cũng tự nhận, những
cái anh ấy nói, các cụ, các bác biết hết cả rồi. Tuy vậy, thực tế là kiến thức
của anh không có chuyên môn về luật quốc tế. Nhưng anh lại nói chuyện kiện tụng
quốc tế.
Như vậy thì
rõ ràng anh ta nói về một thứ anh ta không nắm chắc. Mà không nắm chắc thì chắc
chắn thông tin anh cung cấp không đầy đủ. “Một nửa cái bánh mì là một nửa
cái bánh mì, nhưng một nửa sự thật thì không phải sự thật”. Đó là em chưa
trích câu nói của Lê nin – thầy của Đảng anh là, “sự nhiệt tình cộng với sự
ngu dốt thành một sự phá hoại”. Chính vì thế, nếu anh không rõ về luật quốc
tế, thì “để Mị nói cho mà nghe nè”:
1.-
Kiện toà nào?
Từ năm 2014
trở đi, mỗi năm vào dịp hè về, tiếng ve kêu, hoa phượng nở là tàu Trung Quốc lại
tiến vào vùng biển của Việt Nam. Những căng thẳng lại dâng lên, và em lại nghe
báo chí và các chuyên gia lên tiếng là cần kiện Trung Quốc ra Toà.
Anh Phan
Đăng có nhắc tới 3 Toà án quốc tế, nhưng hỡi ôi, anh lại nhầm lẫn. Toà thứ nhất,
anh nói đúng, đó là Toà án Công lý Quốc tế (International Court of Justice – Viết
tắt là ICJ). Toà này là cơ quan tư pháp của Liên Hiệp quốc.
Toà thứ hai
anh Phan Đăng nhắc tới là Toà trọng tài thường trực (Permanent Court of
Arbitration – viết tắt là PCA). Đây là Toà quốc tế lâu đời nhất. Nhưng Toà này
không phải là Toà đã ra Phán quyết trong vụ Philippines kiện Trung Quốc như anh
nói đâu.
Toà thứ ba
thì anh Phan Đăng càng lầm lẫn. Toà này mới là Toà xét xử vụ Philippines kiện
Trung Quốc nhưng nó chỉ là một Hội đồng trọng tài được thành lập khi phát sinh
vụ việc giải quyết tranh chấp, thuật ngữ chuyên môn gọi là ad hoc. Vụ
Philippines kiện Trung Quốc là bởi vì, nếu một Toà muốn có thẩm quyền xét xử
tranh chấp đó, phải có thẩm quyền xét xử theo luật định. Hai Toà trên ICJ và
PCA đều đòi hỏi các bên tranh chấp đồng ý đưa lên Toà giải quyết thì Toà mới có
thẩm quyền.
Thứ hai,
trong Công ước Luật biển của LHQ năm 1982 (gọi tắt là UNCLOS) có quy định, nếu
các bên tranh chấp mà tranh chấp đó liên quan đến việc áp dụng hoặc giải thích
bất cứ điều khoản nào của UNCLOS thì có thể sử dụng các cơ chế giải quyết được
quy định tại UNCLOS. Trong đó, có Toà trọng tài được thành lập theo Phụ lục VII
của UNCLOS. Và chính một Toà trọng tài như vậy đã được thành lập với 5 Thẩm
phán quốc tế lừng danh về luật biển là thành viên của Hội đồng trọng tài.
Và theo quy
định về giải quyết tranh chấp như đã nêu trong UNCLOS thì nếu các bên đã tiến
hành các thủ tục giải quyết trong bước đầu tiên, nhưng vẫn không được, thì một
bên có thể yêu cầu một phán quyết từ Hội đồng trọng tài thành lập theo Phụ lục
VII UNCLOS này, mà không cần sự đồng ý của bên còn lại. Và nhờ có quy định đó,
Philippines mới có thể lôi được Trung Quốc ra Toà, bởi vì Trung Quốc có bao giờ
thèm ra Toà đâu.
Tóm lại là
thế này nhé anh Phan Đăng, Toà trọng tài theo Phụ lục VII UNCLOS xử vụ
Philippines kiện Trung Quốc là một Hội đồng trọng tài có 5 thành viên, được lập
ra chỉ để giải quyết vụ này thôi. Và Toà này sử dụng PCA làm chỗ để thực hiện vụ
xét xử, sử dụng các dịch vụ của PCA để tiến hành xét xử, và dĩ nhiên, sẽ phải
trả tiền cho PCA cho các dịch vụ này. Chứ không phải vụ này do PCA xử anh nhé.
Không biết
nói thế này, anh Phan Đăng có hiểu không nhỉ, chứ em hồi học đại học, các thầy
cô đã giảng rất kỹ về chức năng và tính chất của Toà này, cũng như về Phán quyết
biển Đông năm 2016.
2.-
Kiện cái gì?
Vấn đề số 2
này liên quan đến vấn đề thứ nhất. Như đã trình bày ở vấn đề số 1, các Toà ICJ
và PCA thì không thể có thẩm quyền vì Trung Quốc luôn từ chối việc ra Toà, và
hai Toà này có thể khởi kiện vấn đề chủ quyền. Thế nhưng, tranh chấp chủ quyền
là một câu chuyện lâu dài, nó có khi kéo dài đến đời cháu anh Phan Đăng cũng
chưa chắc đã giải quyết xong.
Và chủ quyền
không phải là tất cả. Điều quan trọng đáng nói ở đây là Trung Quốc đang sử dụng
lúc thì “đường lưỡi bò” lúc thì “Tứ Sa” để làm bình phong cho việc “cướp biển”
của Việt Nam. Các vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa với nguồn tài nguyên hải
sản phong phú nay còn đâu? Ngư dân Việt Nam phải lang thang sang “trộm cá” tại
vùng biển của các nước khác.
Rồi dầu mỏ,
khí đốt – nguồn tài nguyên đã nuôi sống nhà nước Việt Nam thời bao cấp, nay còn
đâu, khi các mỏ gần thì đã khai thác sắp cạn kiệt, còn mỏ xa hơn một chút như
Cá Rồng Đỏ, Cá Kiếm Nâu, Sao Vàng – Đại Nguyệt… bị “giặc Tàu” đe doạ, bắt ép phải
rút lui, không được khai thác, cho dù nó nằm ở “nhà mình”.
Rồi nếu khi
giặc Tàu kiểm soát được hết vùng biển của mình, liệu tất cả các con tàu của
mình có thể ra khơi khi không được sự cho phép của nó? Vậy thì nguy hiểm nhất
đang cận kề, đó là nguy cơ Việt Nam đang mất biển. Biển mới quan trọng anh ạ.
Chứ cái mỏm đá thì ăn thua gì, nhưng ta phải giữ các mỏm đá ấy vì ta muốn giữ
biển, anh Phan Đăng ạ.
Không biết
anh Phan Đăng thông kim bác cổ như vậy có biết câu: “Đường đi khó không phải vì
sông ngăn núi trở mà trong lòng cảm thấy có núi trở sông ngăn”. Lỗ Tấn cũng có
câu: “Lúc ban đầu, thế giới không có đường đi, về sau người ta đi mãi thì cũng
thành đường”.
Trước năm
2016, anh nói câu kiện hay không kiện như bây giờ, em nghe còn lọt tai, chứ sau
năm 2016, Philippines đã mở đường rồi anh ạ. Anh chỉ việc đi theo mà thôi, vấn
đề là anh có dám đi không? Và anh cũng biết rằng, khi người ta quyết tâm, người
ta sẽ hành động, còn khi người ta không muốn làm thì người ta tìm lý do.
Kiện cái gì
thì em sẽ nói đây anh ạ. Em – một cô gái chân yếu, tay mềm, nhưng không khiếp
nhược trước giặc Tàu “xâm lược”, sẽ chỉ anh cần kiện gì.
Nếu giặc Tàu
lại tiếp tục cho tàu bè của họ, Hải Dương địa chất các loại đó, xâm phạm vào
vùng biển thuộc đặc quyền kinh tế của mình, thì anh cứ thu thập bằng chứng về
các hoạt động trái phép của họ để đệ đơn lên một Toà Trọng tài theo Phụ lục
VII, yêu cầu Toà phán quyết là hành động đó đúng hay sai?
Và giặc Tàu
bảo đó là vùng tranh chấp như khu vực Bãi Tư Chính chẳng hạn, thì anh có thể đệ
đơn lên Toà hỏi khu vực đó của Việt Nam hay của Tàu Cộng? Và ai có quyền khai
thác dầu mỏ, khí đốt ở đó? Cái đó hoàn toàn nằm trong việc giải thích hoặc áp dụng
UNCLOS, nên Toà sẽ có thẩm quyền anh ạ.
Anh có nói
là Việt Nam có thể yêu cầu Toà tuyên bố “đường lưỡi bò” vô hiệu. Anh ơi, cái đó
Toà đã tuyên rồi, anh mất công yêu cầu lại nữa làm gì.
Còn nhiều thứ
có thể kiện lắm anh ơi, chẳng hạn Hoàng Sa tuy Trung Quốc đang chiếm đóng,
nhưng anh có thể yêu cầu Toà trọng tài (từ giờ em nói Toà trọng tài tức là nói
Toà trọng tài theo Phụ lục VII UNCLOS nhé anh) phán quyết các thực thể tại
Hoàng Sa có là đảo hay không? Là vì Tàu Cộng nói đây là các đảo, họ có chủ quyền,
nên nó có quyền kiểm soát vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của các đảo
đó.
Rồi năm
1996, Tàu Cộng tuyên bố một đường cơ sở thẳng bao quanh Hoàng Sa, anh có thể kiện
lên Toà trọng tài, hỏi đường cơ sở thẳng ấy có vi phạm hay không?
Tóm lại là,
nếu anh muốn kiện (mà làm sao anh muốn được, phải Đảng và Nhà nước của anh, nếu
muốn kiện), cứ nói em. Em học luật quốc tế tại Sài Gòn, học chuyên Anh từ nhỏ,
thì sẽ kiện được, dư sức kiện anh nhé.
3.-
Sau khi kiện thì làm gì?
Anh Phan
Đăng nói, dù có kiện ra Toà quốc tế thì cũng chả làm gì, vì các toà án quốc tế
không có cơ chế cưỡng chế thực hiện. Anh ơi, kiến thức này hồi năm thứ 3 em đã được
học. Chả có toà quốc tế nào có cơ chế cưỡng chế thực hiện, chỉ một ít trường hợp
của ICJ thì Hội Đồng Bảo An LHQ mới giúp thực hiện, mà thực tế ít xảy ra lắm
anh ạ.
Nhưng sẽ có
cơ chế, thưa anh. Mà đúng rồi, anh ở cái xứ mà chỉ biết sử dụng cường quyền thì
quan tâm gì đến pháp luật. Pháp luật chỉ được áp dụng khi muốn “triệt tiêu” một
ai đó thôi. Chứ Đảng và Nhà nước của anh luôn ở trên pháp luật thì anh nghĩ luật
pháp quốc tế nó cũng vậy chăng? Anh có biết là gần 500 năm trước Công nguyên,
tinh thần tôn trọng pháp luật đã thấm đẫm trong tâm thức của người phương Tây ở
Hy Lạp cổ đại không, huống chi bây giờ. Nói như anh, chắc dẹp hết các Toà án quốc
tế đi nhỉ, vì gần như chả có toà án quốc tế nào có cơ quan cưỡng chế thi hành
án như nhà nước ta, anh nhỉ?
Và đây nè,
em trích nguyên văn từ một bài viết của anh Dương Danh Huy trên BBC, như sau: “Chắc
chắn Trung Quốc sẽ không tự nguyện tuân thủ phán quyết, cũng như họ đã không
tuân thủ phán quyết 2016 về vụ kiện Phi-Trung.
Nhưng
một phán quyết xác nhận Việt Nam đúng, Trung Quốc sai, sẽ vô cùng hữu ích trong
việc tranh thủ sự ủng hộ của thế giới. Các nước khác, đặc biệt là Mỹ, có thể ủng
hộ Việt Nam một cách danh chính ngôn thuận, không thể bị cho là thiên vị một
bên trong tranh chấp và sự ủng hộ của họ sẽ có nhiều trọng lượng hơn.
Trung
Quốc sẽ không thể ngụy biện rằng họ đang giải quyết và quản lý tranh chấp với
các nước nhỏ một cách tốt đẹp, các nước ngoài khu vực không nên xen vào. Các nước
khác có thể lên tiếng bảo vệ các công ty dầu khí của họ khi các công ty này làm
việc với Việt Nam, Trung Quốc không thể yêu cầu họ rút ra khỏi ‘vùng tranh chấp’.
Nếu
trong tương lai Việt Nam phải đưa tranh chấp ra LHQ, vì chắc chắn là Trung Quốc
sẽ leo thang lấn lướt, nếu có trong tay một phán quyết xác nhận Việt Nam đúng,
Trung Quốc sai, Việt Nam sẽ được nhiều phiếu ủng hộ hơn”.
Đó anh thấy
không. Kiện là kiện thôi, ăn thua có muốn và có dám kiện hay không. Anh lại nói
rằng, nếu kiện Trung Quốc thì sẽ khó khăn cho người dân mình. Anh ơi, sao anh
không nói Đảng và Nhà nước anh học tập Đài Loan đi, họ không dựa vào Trung Quốc
mà kinh tế họ vẫn phát triển ầm ầm kìa. Khi đó thì kiện hay không cũng đâu có
ngán.
Còn đây, cho
dù Việt Nam mình không kiện Trung Quốc, thì người dân mình vẫn buôn bán với họ
theo kiểu mình là con tin của họ. Lúc thích thì họ mua. Lúc không thích thì họ
kiếm chuyện đóng cửa. Mãi mãi người dân mình sẽ là con tin của họ thôi nếu
không tìm cách thoát khỏi “ảnh hưởng của họ”, anh ạ.
Vấn
đề 2
Tiếp theo,
anh Phan Đăng nói là “các bạn cứ yên tâm đi, mọi việc Đảng và Nhà nước đã biết
hết rồi, Đảng và Nhà nước đã lo cả rồi”. Ôi thôi! Em sẽ phân tích từng thứ
cho anh thấy nhé.
Chắc anh phải
biết, trên báo chí người ta dẫn lời các chuyên gia từ trong, ngoài nước đều khẳng
định là Trung Quốc sẽ quyết tâm độc chiếm biển Đông cho bằng được. Điều đó
không còn là hồ nghi gì cả. Vậy anh nói Đảng và Nhà nước có cách rồi, không cần
kiện mà vẫn giữ được tất cả, không mất gì cả. Có chuyện đó không? Đảng và Nhà
nước anh có phép thần gì để làm được như thế?
Anh có biết
là vừa rồi, khi Trung Quốc lại nhắc lại cái “công hàm” Phạm Văn Đồng 1958 làm cả
nước xôn xao không? Anh biết vì sao người ta lại cãi nhau ỏm tỏi như vậy không?
Đó là niềm tin giữa những người dân với Đảng và Nhà nước của anh đã cạn kiệt rồi.
Mà không cạn sao được. Đảng và Nhà nước của anh nào là vụ Đồng Tâm, Văn Giang,
Tiên Lãng… toàn “đánh úp” người dân thôi. Thế thì làm sao mà họ tin vào Đảng và
Nhà nước được? Vì lỡ tin, lại có một cái Hiệp ước Thành Đô nữa hay sao?
Thêm nữa, Đảng
và Nhà nước của anh, từ Chính phủ đến quân đội, công an, đều tham nhũng đầy
mình, đều là những bầy sâu nhung nhúc, ăn của dân không chừa thứ gì. Ngay cả đại
dịch Covid-19 mới đây, mua cái máy xét nghiệm có 2 tỉ thì kê lên hơn 7 tỉ. Thế
thì, với những đại tướng tham nhũng như Phùng Quang Thanh, Đô đốc Nguyễn Văn Hiến,
hay Trung tướng Trần Việt Tân, Bùi Văn Thành… những người đó mua tàu ngầm Kilo
hay tàu chiến Gerard về, lấy gì để bảo đảm họ không kê giá, không ăn bớt? Và những
thứ vũ khí đó, liệu có còn xài được không hay khi chiến sự nổ ra mới hiện
nguyên hình là những đống sắt vụn?
Chưa kể, với
những người tham tiền như thế thì Trung Quốc họ thiếu gì tiền, họ tìm cách hối
lộ cho các anh hàng tỉ đô la như cái vụ Bô xít Tây nguyên… Lỡ các anh bán nước
thì làm sao tụi dân đen như tụi em biết được?
Cho nên anh
Phan Đăng ơi, lẽ ra anh nên khuyến khích những người trẻ như em phải trăn trở với
vận mệnh dân tộc, phải đau với nỗi đau của dân tộc thì mới đúng. Đằng này anh bảo
tụi em hãy vô tư vui chơi đi, hãy trà sữa và tự sướng đi, cho dù ngã vào xe lửa
chết cũng được. Thao thức với dân tộc không có nghĩa là chúng em chống lại Đảng
và nhà nước của các anh, mà chúng em muốn đồng hành với Đảng và Nhà nước của
anh trong công cuộc chống lại giặc Tàu này.
Ngày xưa, Chế
Lan Viên phải đau khổ vì “Lũ chúng ta ngủ trong giường chiếu hẹp/ Giấc mơ
con đè nát cuộc đời con/ Hạnh phúc đựng trong một tà áo đẹp/ Một mái nhà yên rủ
bóng xuống tâm hồn”. Thế mà ngày nay, khi tụi em thao thức với tương lai của
dân tộc, thì anh lại khuyên bảo tụi em là hãy lo yêu nhau và làm tình đi, vì tất
cả Đảng và Nhà nước đã lo rồi. Cũng Đảng và Nhà nước của anh lo mà như chị Trần
Thị Lam phải đau khổ thốt lên rằng: “Rừng đã hết và biển thì đang chết/ Những
con thuyền nằm nhớ sóng khơi xa”.
Anh dẫn chứng
lịch sử chúng ta bị đô hộ hàng ngàn năm mà không bị mất nước. Đúng là như vậy.
Bác Hồ kính yêu của anh đã từng nói thế này: “Cách mạng là sáng tạo, chân lý
là cụ thể”. Chính vì thế, anh phải xem cụ thể trường hợp này thế nào nha
anh? Nước Việt Nam bị đô hộ hàng ngàn năm không bị mất là nhờ ý chí kiên cường
bất khuất chống giặc Tàu của cha ông ta, còn ươn hèn thì làm sao mà chả mất nước.
Anh hay nói
về lịch sử, anh có nhớ Hịch tướng sĩ không? Này nhé, “Ta thường tới bữa quên
ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ giận chưa thể xả thịt,
lột da, ăn gan, uống máu quân thù; dẫu cho trăm thân ta phơi ngoài nội cỏ,
nghìn thây ta bọc trong da ngựa, cũng nguyện xin làm”. Phải có ý chí quyết
tâm, căm thù giặc như vậy thì mới có thể giữ được nước chứ anh.
Em còn muốn
viết nhiều nữa, nhưng em sẽ đợi khi nào anh trả lời em đã. À, em còn cần nói
thêm với anh đôi điều. Đó là thay vì kêu tụi em hãy yên tâm kê cao gối ngủ đi,
thì anh cần nhớ lại Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của bác Hồ anh đó: “Chúng
ta muốn hoà bình nên chúng ta phải nhân nhượng. Nhưng chúng ta càng nhân nhượng
thì kẻ địch càng lấn tới”.
Và mong rằng,
Đảng và Nhà nước của anh cần phải hiệu triệu toàn dân: “Dù có phải đốt cháy cả
dãy Trường Sơn, quyết không để mất một tấc đất, tấc biển nào của tổ tiên để lại”,
thì tất cả những người trẻ như em sẽ theo bước, chứ không phải ru ngủ tụi em
nhé anh.
Và nếu anh
còn tiếp tục ru ngủ nữa, anh sẽ là tội đồ của dân tộc này đó. Còn chương trình
“Lẩm bẩm 24h” của anh chắc nên đổi thành “Lẩn Thẩn 24h” thì mới đúng bản chất.
Chào thân mến
và quyết thắng nhé anh!
* YẾN PHƯƠNG
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire