Nhưng một nghị sự đối nội quan trọng
khác của ông phải kể đến là chương trình tái thiết nước Mỹ “New Deal” rất thành
công. Đó là lý do không phải ngẫu nhiên mà ông được xem là một tổng thống cận đại
vĩ đại nhất của Hoa Kỳ, chỉ thua Tổng Thống George Washington thời lập quốc và
Abraham Lincoln của thời nội chiến Hoa Kỳ.
Tổng Thống Roosevelt thuộc đảng
Dân Chủ, là tổng thống Mỹ duy nhất đắc cử bốn nhiệm kỳ, trước khi Quốc Hội
thông qua Tu Chính Án 22 chỉ còn tối đa là hai nhiệm kỳ như hiện nay vào năm
1947. Nhậm chức ngay giai đoạn Đại Khủng Hoảng (Great Depression) vào năm 1933
với tỉ lệ thất nghiệp lên đến 25%, trọng trách của ông là phải vực dậy nền kinh
tế Hoa Kỳ lúc bấy giờ với bất cứ giá nào. Kế hoạch tái thiết nước Mỹ qua các
chương trình xây dựng cấu trúc hạ tầng và tạo công ăn việc làm cho người dân với
tên gọi “New Deal” ra đời theo mục tiêu này.
Đây là chương trình liên bang nhằm
cải tổ hệ thống tài chính để tránh tái diễn sự sụp đổ của thị trường chứng
khoán vào năm 1929 rồi dẫn đến cuộc đại khủng hoảng, cũng như tái thiết hệ thống
công chánh, xây dựng thêm hàng chục ngàn công trình công cộng, năng lượng, y tế,
giáo dục, nghệ thuật, công viên… tại các thành phố lớn nhỏ khắp nước Mỹ.
“New Deal” không chỉ giải quyết
công ăn việc làm trước mắt cho người dân thời kỳ hậu khủng hoảng thập niên 1930
mà còn để lại cho các thế hệ sau này nhiều công trình giá trị, có thể nhiều người
không chú ý là đã được xây dưới thời Tổng Thống Roosevelt.
Có thể kể ra một vài công trình và
kiến trúc công cộng quen thuộc và nổi tiếng của Mỹ trong vô số công trình khác
thuộc “New Deal”, như phi trường LaGuardia ở New York, cầu Golden Gate ở San
Francisco, phố Riverwalk ở San Antonio, đập Hoover Dam tại vùng ven Las Vegas,
cụm kiến trúc Griffith Observatory ở Los Angeles… mà người dân vẫn còn đang sử
dụng hiện nay.
Nhắc về “New Deal” để thấy những ảnh
hưởng và lợi ích to lớn đến đời sống của xã hội và người dân Mỹ trong nhiều thế
hệ sau như thế nào với những chính sách và tầm nhìn của TT Roosevelt hay những
tổng thống tiền nhiệm khác. Và nhắc đến nó vì không thể không liên tưởng đến kế
hoạch tạo công ăn việc làm và cải tổ cơ sở hạ tầng (American Jobs Plan) của Tổng
Thống Joe Biden qua khẩu hiệu “Tái dựng tốt hơn” (Build Back Better) vừa
được thông báo trong tuần này.
Đây là một chương trình không chỉ
tái thiết hệ thống cầu đường, phi trường, năng lượng, đầu tư cho nghiên cứu và
phát triển (R&D) mà còn nâng cao đời sống, phúc lợi cho người dân qua các kế
hoạch xây dựng, thay thế hay hiện đại hóa hệ thống điện nước, nước thải, gia
cư, giáo dục, môi trường, kỹ thuật, huấn nghệ lực lượng nhân công, giúp đỡ người
già và tàn tật… lên đến hơn hai tỉ ngàn đô la.
Trong thông báo cùng các số liệu từ
Bạch Ốc đưa ra, thì dù là quốc gia giàu có và hùng mạnh bậc nhất thế giới, cơ sở
hạ tầng nói chung của nước Mỹ nằm ở hạng 13 và thấp hơn trong một số lãnh vực
riêng biệt như hệ thống giao thông công cộng, cầu đường, internet tốc độ cao…
Phần lớn hệ thống công chánh đã không được thay thế hay có sự tái thiết quy mô
từ thập niên 1960.
Đây là một kế hoạch cần thiết cho
nước Mỹ và cho những thế hệ tương lai, cũng như là sự đầu tư chiến lược cho vị
thế hàng đầu của Hoa Kỳ trước tham vọng phát triển và muốn dẫn đầu của Trung Cộng.
Nó từng nằm trong kế hoạch của các đời tổng thống tiền nhiệm, bất kể đảng phái
nào nhưng chưa thực hiện được vì các lý do và ưu tiên khác nhau.
Trong khi cả hai đảng Dân Chủ và Cộng
Hòa đồng ý, đây là một nhu cầu cấp bách, kế hoạch giữa hai đảng chưa có sự đồng
thuận. Nếu Tổng Thống Joe Biden muốn đệ trình một kế hoạch cải tổ quy mô và
toàn diện, liên quan và phục vụ cho phúc lợi người dân thì phía Cộng Hòa chỉ
đồng ý những dự án liên quan đến việc tu bổ cầu đường, đặc biệt phản đối việc
tăng thuế với các tập đoàn.
Để có ngân sách cho kế hoạch này
thì nội các TT Joe Biden cần phải tăng thuế doanh nghiệp lên 28%, mà thật sự
chỉ là quay lại mức thuế trung bình trước khi được Donald Trump cắt giảm còn
21% bất kể thu nhập vào năm 2017. Theo số liệu từ Tax Foundation, cho đến năm
1986, các doanh nghiệp có thu nhập trên 1.4 triệu đô la đã chịu thuế đến 46% và
năm 2017 thì thu nhập trên 10 triệu là 35%.
Nghĩa là, thực chất không tăng thuế
mà chỉ không để các đại tập đoàn hưởng các chính sách thuế ưu đãi quá lớn. Theo
nghiên cứu từ Institution on Taxation and Economic Policy, có đến 91 tập đoàn
trong nhóm Fortune 500 không phải trả thuế liên bang (zero tax) trong năm 2018
và các tập đoàn trung bình chỉ trả mức thuế khoảng 8% nhờ việc tái đầu tư lợi
nhuận tại nước ngoài dù có lợi nhuận to lớn. Với kế hoạch của TT Biden, họ sẽ
chỉ được miễn giảm thuế nếu tái đầu tư và tạo công ăn việc làm ngay trong lãnh
thổ Hoa Kỳ.
Tổng Thống Joe Biden kêu gọi sự hợp
tác và cộng tác từ phía đảng Cộng Hòa tại Quốc Hội, cũng như ngay thành phần cấp
tiến trong đảng Dân Chủ muốn thêm bớt những khoản đầu tư to lớn hay các điều
khác hơn trong dự luật. Mitch McConnell, Chủ tịch khối thiểu số tại Thượng
Viện nói, phía Cộng Hòa sẽ chống tới cùng (fight them every step of the way).
Nhưng người ta tin rằng, TT Biden và nội các của ông chắc chắn sẽ thực hiện
chương trình nghị sự này với vài thêm bớt, ngay cả khi không có sự đồng thuận từ
phía Cộng Hòa.
Tổng thống Franklin Roosevelt bảo
rằng, có những kẻ ích kỷ chỉ muốn vặt lông con đại bàng Mỹ để lót tổ cho riêng
mình và sự thành công của các chương trình quốc gia tất nhiên phụ thuộc vào sự
hợp tác của công chúng, bằng sự ủng hộ có trí tuệ (intelligent support). Chương
trình “New Deal” của ông cũng từng bị nhóm bảo thủ phản đối và ngăn chận nhưng
sự quyết tâm và nỗ lực của ông đã chứng minh bằng kết quả là đã mang lại cho nước
Mỹ một khuôn mặt mới và phục vụ cho lợi ích người dân đến hiện nay.
Chương trình cải tổ cơ sở hạ tầng,
một “New Deal” thế kỷ 21 của tổng thống Joe Biden cũng vậy. Nó sẽ mang lại ích
lợi to lớn cho quốc gia và người dân Mỹ, một khi được thực hiện. Liệu có lý do
gì để chống đối việc người dân cùng con cháu họ sẽ được uống nước sạch, có thêm
trường học, chạy trên xa lộ an toàn, có hệ thống giao thông công cộng tiện nghi
và sử dụng mạng internet nhanh và rẻ hơn?
Tương lai nước Mỹ nằm trong tay những cấp lãnh đạo quốc gia luôn đặt trách nhiệm của mình với các thế hệ mai sau bằng chiến lược và viễn kiến. Và người lãnh đạo tài ba không chỉ là người mang lại niềm hy vọng về một đất nước phồn thịnh, phát triển và nhân bản mà còn đang ra sức thực hiện điều này. Chương trình này là một thách đố, đồng thời cũng là một di sản to lớn mà tổng thống Joe Biden sẽ để lại cho nước Mỹ, nếu được thực hiện.
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire