Ai có thể đoán Kyiv sẽ kháng
cự trong bao lâu? Kể từ khi bắt đầu cuộc tấn công hôm 24/2/2022 ngay trước bình
minh, quân đội
Nga dường như đang tiến hành một cuộc xâm lược nghiệt ngã đối với Ukraine, nhất là khi lực lượng quân sự Nga rõ ràng chiếm ưu thế. Ngoài ra, trong cuộc chiến tranh này,
Hoa Kỳ sẽ không gửi một binh sĩ nào sang Ukraine để bảo vệ đất nước của
Volodymyr Zelensky.
Tuy nhiên, việc Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc nắm được quyền kiểm
soát Đài Loan sẽ phức tạp hơn rất nhiều. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có thể
sẽ tránh lấn sâu vào xung đột với Đài Loan giống như những gì đồng nhiệm Nga
Vladimir Putin đang làm ở Ukraine.
Không có gì ngạc nhiên khi Trung Quốc đã quyết định bỏ phiếu trắng hôm
25/02 vừa qua, không cùng với mười một thành viên của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp
Quốc thông qua một Nghị quyết lên án cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine nhằm kêu
gọi Mạc Tư Khoa ngừng ngay các hành động gây hấn và rút quân ngay lập tức. Một
Nghị quyết thuần túy mang tính hình thức, bởi Nga với tư cách thành viên thường
trực của Hội Đồng Bảo An đã phủ quyết. Trong cùng ngày, Chủ tịch Tập Cận Bình
đã gọi điện cho Tổng thống Vladimir Putin, khuyên ông nêu ra vấn đề “buông bỏ
tâm lý chiến tranh lạnh, tôn trọng các mối quan tâm hợp lý về an ninh của các
nước khác, đồng thời thông qua đàm phán xây dựng một cơ chế an ninh ở Âu Châu
cân bằng, hiệu quả và bền vững”.
Theo truyền thông Trung Quốc, ông Putin đã nói với lãnh đạo họ Tập lý do tại
sao ông tiến hành “chiến dịch quân sự đặc biệt” ở Ukraine. Theo Tổng thống Nga,
từ lâu Hoa Kỳ đã phớt lờ những lo ngại về an ninh chính đáng của Nga, không
tuân theo các cam kết của chính mình và tiếp tục khuyến khích khai triển quân sự
ở sườn Đông của Khối Minh ước Bắc Ðại Tây Dương (NATO), thách thức lằn ranh đỏ
chiến lược của Nga.
Bắc Kinh đang trên thế của người đi dây. Bỏ phiếu trắng ở Liên Hiệp Quốc,
Trung Quốc cho đến nay từ chối nói về một “cuộc xâm lược” vào Ukraine hoặc lên
án hành động của Nga, đồng minh thân cận của mình. Làm thế nào Bắc Kinh có thể
làm điều này khi Tập Cận Bình có kế hoạch “thống nhất” Đài Loan với Trung Quốc
đại lục, thậm chí bằng vũ lực nếu cần thiết và trong lúc ông Tập còn đương chức?
Đảng Cộng sản Trung Quốc xem xét rất kỹ lưỡng về tình hình chiến tranh ở
Ukraine. Và vì vậy, Đảng chắc chắn sẽ “điều chỉnh” các kế hoạch xâm lược Đài
Loan.
Thái Độ của Hoa Kỳ
Tuy nhiên, có nhiều điểm khác biệt giữa Ukraine và Đài Loan. Đối mặt với
Ukraine, Tổng thống Nga đã điều động hơn 170.000 binh sĩ lên vùng biên giới
chung với nước này từ nhiều tuần qua. Ngoài ra, Ukraine không phải là thành
viên của NATO, gần như đã bị phương Tây bỏ rơi, phó mặc cho số phận hẩm hiu của
nước này trên bình diện quân sự.
Còn Đài Loan thứ nhất là một hòn đảo. Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
không có kinh nghiệm đổ bộ lên các vùng đảo, còn quân đội Đài Loan thì đã được
chuẩn bị từ nhiều năm qua. Sau đó, Hoa Kỳ đã cảnh báo rằng họ sẽ không đứng yên
trong trường hợp Trung Quốc gây hấn với hòn đảo. Hơn nữa, Nhật Bản, Úc Ðại Lợi,
Ấn Độ, thậm chí Tân Tây Lan và Nam Hàn, đã tuyên bố đứng về phía quân đội Mỹ nếu
một cuộc xung đột như vậy xảy ra.
Đương nhiên, Chủ tịch Tập Cận Bình rất muốn ký kết một liên minh quân sự với
Nga và lợi dụng thực tế là phương Tây đang đắm chìm trong cuộc khủng hoảng
Ukraine để đưa ra quyết định cho quân đội của mình tham chiến. Ngày 4/2 vừa
qua, Tổng thống Nga và đồng nhiệm Trung Quốc nhấn mạnh là quan hệ giữa hai cường
quốc chưa bao giờ tốt đẹp như hiện tại.
Nhưng cũng có một sự khác biệt lớn: Nếu như Vladimir Putin ra các quyết định
dựa trên các ảo mộng phi lý để làm sống lại đế quốc Nga hoàng, thì Tập Cận Bình
lại hoàn toàn ngược lại. Ông là một người thông minh, có suy nghĩ hợp lý.
Stéphane Corcuff, chuyên gia về Trung Quốc và giáo viên tại Sciences Po Lyon,
nhấn mạnh trên tạp chí Diplomatie rằng Chủ tịch Tập sẽ cẩn trọng và không đưa
ra quyết định vội vàng nếu không chắc giành chiến thắng trong một cuộc đánh chiếm
Đài Loan.
Phải thừa nhận rằng Bắc Kinh cũng có giấc mơ khôi phục các đế chế cũ giống
Mạc Tư Khoa. Hai quốc gia này đang phối hợp chặt chẽ với nhau để cải tổ trật tự
thế giới theo chiều hướng có lợi cho họ.
Vấn Đề Về Tăng Trưởng
Vậy “tuần trăng mật” giữa hai nước có kéo dài không? Không, vì những lý do khác. Cần nhắc lại rằng Trung Quốc
đã trở thành nền kinh tế lớn
thứ hai thế giới, trong khi GDP của Nga tương đương với Tây Ban Nha. Do đó, Chủ
tịch Trung Quốc không mấy mặn mà với việc tham gia vào một cuộc ganh đua quân sự,
mà chắc chắn sẽ rất tốn kém cho nền kinh tế Nga vốn đang ở trong tình trạng tồi
tệ. Tập Cận Bình muốn tập trung vào việc theo đuổi sự phát triển kinh tế, một
lĩnh vực mà Trung Quốc đã trải qua một số bất ổn đáng lo ngại trong vài năm
qua. Bởi vì lãnh đạo Trung Quốc biết rõ rằng theo đuổi tăng trưởng kinh tế là bảo
đảm tốt nhất trong việc phòng ngừa bất ổn xã hội và chính trị.
Vài tiếng đồng hồ trước khi bắt đầu cuộc xâm lược Ukraine, Hoa Kỳ đã cáo buộc
Mạc Tư Khoa và Bắc Kinh hợp lực để tạo ra một trật tự thế giới mới “rất phi tự
do”. Tuy nhiên, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Ned Price ngay lập tức nói
thêm rằng vẫn có cơ hội để Trung Quốc sử dụng ảnh hưởng của mình để thuyết phục
Vladimir Putin nghe theo lẽ phải. Cần lưu ý rằng Tổng thống Nga đã đợi cho đến
khi kết thúc Thế Vận hội mùa Đông ở Bắc Kinh mới tuyên bố công nhận độc lập của
hai vùng ly khai (Donetsk và Lugansk) của Ukraine và phát động chiến dịch quân
sự. Một cử chỉ quan trọng để không làm Trung Quốc bối rối.
Nhưng bây giờ, cần phải đối mặt với sự thật: Những nỗ lực của Bắc Kinh nhằm
thuyết phục Vladimir Putin không phát động chiến tranh đã thất bại. Do đó, ở
đây câu hỏi được đặt ra là Trung Quốc sẽ làm gì nếu cuộc xung đột này tiếp tục
leo thang? Ngoài ra, quyết định xâm lược Ukraine của Putin không phải là không
nguy hiểm về mặt chính trị đối với Tập Cận Bình. Các cuộc thăm dò cho thấy người
dân Nga không hề hào hứng gì với quy mô xung đột này và những thiệt hại đáng kể
về nhân mạng mà cuộc chiến này có thể gây ra. Rõ ràng là người Ukraine sẽ bằng
mọi cách cố gắng chống lại sự xâm lược này. Hậu quả lâu dài của cuộc chiến này
có thể sẽ là sự sụp đổ của chế độ Vladimir Putin. Bởi vì chắc chắn rằng người
dân Nga, vốn đã bị vùi dập về mặt kinh tế, sẽ phải hứng chịu các lệnh trừng phạt
đã hoặc sẽ được phương Tây ban hành.
Nỗi Sợ Hãi Điều Không Thể Thấy Trước
Hơn
nữa, Tập Cận Bình có thể sẽ không đi theo con đường tương tự. Stéphane Corcuff
giải thích rằng một thất bại ở Đài Loan sẽ dẫn đến hậu quả gần như chắc chắn là
sự sụp đổ của đảng Cộng sản Trung Quốc cùng với lãnh đạo của Đảng. Jakub
Jakobowski, chuyên gia về Trung Quốc tại Trung tâm Nghiên cứu Phương Đông, được
tờ Libération trích dẫn hôm 24/2, nhận định: “Trung Quốc coi cuộc xâm lược của
Nga như một cuộc trắc nghiệm. Trung Quốc sẽ không sử dụng cuộc khủng hoảng ở
Ukraine để xâm lược Đài Loan, mà là để thăm dò thái độ của Joe Biden và Hoa Kỳ,
NATO và sự hợp tác giữa Bá Linh, Paris và Hoa Thịnh Ðốn. Bắc Kinh chắc chắn sẽ
rút ra bài học từ cuôc chiến tranh này”
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire