Lời Giới Thiệu của Giao Chỉ,
Con ghi lại bài này thay cho nén
hương lòng để thành tâm tưởng nhớ đến Bố Mẹ nhân ngày giỗ Bố lần thứ
8 và giỗ Mẹ lần thứ 7 (Đào Nam Hòa.)
Tôi không biết bắt đầu câu chuyện từ
lúc nào, nhưng có lẽ ấn tượng nhất và rõ nét nhất mà hầu hết người dân miền Nam
Việt Nam 30/4/1975 .
Khi miền Nam
Ngày 10/06/1975 tôi vẫn còn nhớ rất rõ. Trước khi đi cái gọi là “học tập cải tạo”
10 ngày, dù với suy nghĩ chỉ là 10 ngày như lời thông báo, cha tôi cũng không
có lấy mấy ngàn dằn túi. Ông bảo tôi (lúc đó 19 tuổi) đem 2 chỉ vàng cuối cùng
còn lại của gia đình- là đôi bông tai của bà nội tôi để lại- ra tiệm vàng bán.
Đó là kỷ vật quý nhất nhưng đành phải bán để mua ít lương thực cho ông mang đi.
Hai chỉ vàng lúc ấy bán được 33 ngàn. Ông mua khoảng 2 ngàn đồng lương thực các
thứ và dằn túi 1 ngàn. Còn lại 30 ngàn ông dặn ở nhà cố gắng 13 mẹ con dè xẻn
ăn uống đợi Ông về.
Mười ngày trôi qua nhanh chóng-
không ai trong số cải tạo trở về. Tôi nghĩ đây là một cú lừa mà đã và sẽ được lịch
sử ghi lại kỹ hơn. Giá sinh hoạt
tăng từng giờ. Buổi sáng 100 đồng 1 ổ bánh mỳ thì chiều đã lên 120. Sau 3 tuần
thì 12 anh em tụi tôi và mẹ tôi không còn một đồng nào trong nhà. Chị tôi lớn
nhất 21 tuổi còn đang đi học, và em út mới có 2 tuổi. Mười hai con tàu há mồm
tuổi đang lớn nuốt bao nhiêu cho đủ! Cơm và thức ăn mỗi bữa mẹ tôi phải chia
cho từng đứa. Vài hột cơm sót nơi đáy nồi cũng không yên. Chúng tôi đổ nước vào
và cạo sạch không còn một hột. Còn hơn là gạo châu củi quế.
Mẹ tôi và vài đứa em phải đi xâm
canh làm ruộng rau muống, một hình thức của kinh tế mới để giãn dân,. Không lên
voi nhưng phải xuống chó, mẹ tôi và em tôi ngày ngày vào ruộng hái rau muống
xong gánh bộ về tới chợ cách đó 6 cây số để bán. Buổi sáng khoảng 3 giờ khi trời
còn mờ mịt hơi sương và giá lạnh, mẹ và em tôi thay nhau gánh bộ cho kịp phiên
chợ sáng. 70 bó rau oằn trên vai người phụ nữ nhỏ bé cao 1,45 nặng chưa tới
40Kg. 6kg rau mới đổi được 1 kg gạo. Một tuần mới cắt được một lần chờ cho rau mọc. Những ngày
còn lại là cấy rau, nhổ cỏ, trồng khoai mỳ…
Sức ăn trước ngày 30/4/75 của gia
đình tôi một bữa là 3 lít gạo, tức 1 tuần 42 lít, khoan nói chuyện thức ăn cá mắm
gì hết. Nay 1 tuần chỉ còn 13 lít!
Bắt đầu tháng 7/1975 lần lượt đồ đạc
trong nhà mọc cánh nhẹ nhàng, nhanh chóng, lả lướt, bay đi theo chân những kẻ
buôn hàng. Từ cái quạt trần, tôn cống, hàng rào, tủ quần áo, đài radio, giường
sắt, đồng hồ treo tường, đồng hồ đeo tay … đều giã từ để về với chủ mới. Hết sạch
đồ thì mấy kẻ đi buôn bảo giở gạch bông, gIở bớt tôn ngoài mái hiên, tôn trần
nhà.. bán tiếp.
Bán cho đến khi căn nhà nhỏ bỗng trở
nên rộng tênh vì chả còn thứ gì ngoại trừ vài cái nồi nấu bằng củi đen thui cũng
đã sứt quai gãy gọng. Buổi tối trải chiếu ngủ dưới đất là xong với cái bụng lép
kẹp và cơn đói hành hạ.
Không biết bao lần tôi phải ăn tưởng
tượng trong đêm khuya bằng cách hình dung mấy món ăn tầm thường ngày trước như
vài con khô, miếng dừa kho, tô canh bầu.. ( Mơ mà cũng hà tiện không dám mơ thịt
cá hải sản.)
Bố tôi sau 6 tháng trong trại cải
tạo lần đầu được viết thư về, Ông dặn khi lên thăm nuôi, không cần mang theo gì
cả vì trong trại có đủ mọi thứ. Hic!
Ông hiểu hơn ai hết, còn cái gì để
mà mang cho ông!
Tôi nhớ mãi ngày lên thăm nuôi ông ở
trại Thanh Hoá (Hố Nai), cả nhà chỉ có 1 cái xe đạp, còn lại mẹ và các em tôi
cuốc bộ 8 cây số mang theo 1 cái giỏ đi chợ lưng lửng với ít thịt kho mắm ruốc,
1 ký đường, 2 hộp sữa và 1 bộ quần áo. Nhìn những người đi thăm nuôi,
có người gánh 2 bao đầy mà lòng tôi trào dâng niềm tủi hổ.
Sau đợt đổi tiền ngày 22/9/1975 , Chúng tôi như đàn chim vỡ tổ, tất cả bỏ học ngang, vài đứa em nhỏ
tiếp tục theo mẹ làm ruộng rau muống, còn lại mỗi đứa một phương trời kiếm sống.
Đứa lên Gia Ray vào rừng lấy củi, làm lò than, đứa theo xe lửa bán trà đá, hàng
rong, đứa bán thuốc lá.
Hơn 3 năm sau Bố tôi được cho về để
nhìn xác nhà tan hoang điêu tàn loang lở, nhìn bầy con xanh khướt, gầy rạc, tản
mát. Một chị tôi bệnh tâm thần không người chăm sóc phải lang thang ăn xin đầu
đường xó chợ, có lần xin không được, quá đói, chị giựt mấy miếng đậu hũ bỏ chạy,
chị bị người ta phang đòn gánh chảy máu lỗ đầu giữa ngày bố tôi được tha về.
Bố không khóc, cũng không nói gì!
Qua hàng xóm xin ít bông băng. Lòng ông như xát muối! Có lẽ ông bấy giờ
mới thấm sâu mệnh đề “mất Nước là tất cả mất”. Khóc lóc than van ích lợi
gì. Giọt nước mắt chỉ làm cho kẻ chiến thắng hả hê say sưa thêm mà thôi.
Rồi theo chủ trương, ông không được ở
lại thành phố. Họ hàng nhà tôi đa số cũng là thành phần Ngụy quân, Ngụy quyền
nên không ai giúp gì được cho nhau. Cuối năm 1978 Ông lên rừng Gia Ray ngay
chân núi, cất túp lều nhỏ bé xiêu vẹo, ngày ngày ông và 2 em tôi sống nhờ rừng.
Ai ở rừng mới biết: ăn của rừng rưng
rưng nước mắt! Và từ đó chuỗi ngày lầm than, buồn thảm lại tiếp tục sau hơn 3
năm trong trại cải tạo. Đói nhiều hơn no, buồn nhiều hơn vui. Cực khổ nặng nhọc
quần quật suốt cả ngày chỉ đủ kiếm vài lon gạo vài con cá khô.
10 năm sau, tôi đã làm ăn khá hơn,
mua được chiếc xe máy Mini scootter, lần đầu tiên lên thăm Ông, quà cho Ông chỉ
là 1 lít rượu đế nấu bằng rỉ mật. Ông mừng lắm vì tôi đã tương đối ổn định công
việc.
Trong bữa cơm hôm đó, Ông nói:
-Bố năm nay 63 tuổi rồi, cuộc đời
không dành cho Bố con mình được sống sum họp và đầy đủ. Dù sao các con cũng cố
gắng vươn lên để thoát khỏi bệnh tật, đói khát và tù đày.
Rồi Ông chỉ tay dưới chân ngọn núi
Chứa Chan:
- Nhớ lời Bố dặn, nếu Bố có chết,
các con không cần quan tài làm chi cho tốn kém, cứ bó chiếu vùi thây Bố dưới
chân núi là Bố mát mẻ rồi.
Thú thật, lúc ấy nếu tất cả 12 anh
em tôi gom lại chắc cũng không đủ tiền mua cái quan tài loại chót. Ông biết và
không muốn các con gánh nặng thêm!
Năm 1999, sau bao nhiêu là khó khăn
vì không có tiền làm hồ sơ xuất cảnh diện HO, cuối cùng thì 4 bố con tôi cũng tới
được Mỹ. Ngày lên đường mẹ tôi và 9 em phải ở lại vì hộ khẩu lung tung không đuợc
phái đoàn Mỹ chấp thuận.
Bốn bố con mà hành trang vỏn vẹn có
5 va ly nhỏ và nhẹ tênh, chưa tới 1/3 tiêu chuẩn trọng lượng.
Đến Mỹ 3 anh em tôi phải đi làm ngay
sau tháng đầu tiên để kiếm tiền trả nợ lúc làm hồ sơ. Bố tôi thì ăn welfare vì
Ông đã 74 tuổi. Ban đầu hội thiện nguyện giúp thuê nhà, 4 bố con phải ở chung
trong 1 căn apartment 230/4/1975 ! Hàng tháng
Ông trả tiền điện và tiền nhà chưa tới tổng cộng 80$. Thức ăn thì Ông đi xin
các Hội từ thiện miễn phí. Có lần tôi giận Bố kinh khủng. Gia đình tôi cố tình
chở Ông vào 1 quán kêu cho Ông mấy món ngon, Ông từ chối, chỉ xin cho 1 diã
bánh cuốn là đủ. Ông nói: Ở Việt Nam
Chị cả tôi viết thư qua có câu: “Bố
ơi, nhiều lần con phải đi bán máu với số tiền 200 ngàn một lần để có tiền nuôi
con. Để có 200 ngàn đồng tiền Việt, tụi cò máu nó đã ăn chặn mấy chặng rồi. Cầm
300$ Bố cho mà con cứ ngỡ trong mơ. Đời con chưa bao giờ cầm số tiền lớn như thế…
Phải bán 10 lần máu chỉ mới được 150$ …” Bố đọc thư không khóc! mặc dù Bố biết
chị chỉ cân nặng có… 34 Kg ! Hic! Gan góc đến thế là cùng! Rồi việc phải tới! Một ngày mùa
đông năm 2006, tức sau gần 8 năm ở Mỹ. Tự dưng Bố kêu và đưa tôi 8.000$ và một
tờ di chúc – nét chữ vẫn còn rất đẹp dù đã có dấu hiệu nghệch ngoạc biểu hiệu của
tuổi già – trong di chúc có nói rõ:
Khi bố chết đi, bố đã hỏi cô Hoa,
người của hội thiện nguyện, và biết rằng tiền hỏa thiêu không quan tài chỉ mất
có 800$ thôi!. Bố nói bố không cần quan tài, không cần để nhà quàn làm gì cho tốn
dăm ngàn, cứ để người ta đưa thẳng bố đi thiêu, trừ tiền thiêu ra, còn bao
nhiêu con cứ làm theo di chúc gởi về cho người bên Viet Nam
Ba anh em tôi họp nhau và quyết định
làm theo di chúc của Bố. Và chúng tôi phải ký một hợp đồng với nhà thiêu. Khi Bố
tắt thở, sau 1 tiếng người ta đuổi hết anh em tôi ra, trong phòng người ta bỏ Bố
vào 1 cái bao và kéo cái fermeture là xong! Quá đơn giản cho một kiếp người! Khả
năng 3 anh em tôi lúc đó mới đi làm ăn lương 1 giờ 8$ (lương tối thiểu ) chỉ vừa
đủ tiền nhà tiền ăn. Vẫn biết có làm đám tang bỏ Bố vào quan tài bằng vàng với
hàng ngàn người tham dự cũng vậy thôi vì Bố đâu biết gì nữa mà sao tôi vẫn cảm
thấy xót xa vô bờ. Cuối đời của một sĩ quan, từng chỉ huy hàng mấy trăm lính, từng
chỉ huy mấy cung đường sắt, âm thầm, vắng lặng và quạnh hiu. Không ai biết, không
ai đưa tiễn! Y như một chiến sĩ vô danh! Người ta bỏ Bố lên chiếc xe kéo, đẩy
ngang chỗ chúng tôi đang đứng, tất cả con, dâu và cháu chỉ có 5 người, họ dừng
lại và hỏi chúng tôi có muốn nói gì không. Tôi có cảm tưởng như một luồng điện
lạnh chạy xé dọc sống lưng. Tôi chỉ lắp bắp nói như kẻ không hồn:
- Vĩnh biệt Bố. Từ nay Bố không còn
phải hy sinh nữa Bố nhé. Công ơn của Bố cao hơn núi Thái Sơn Bố ạ!
Rồi họ lạnh lùng kéo Bố tôi đẩy lên
chiếc xe dài, đi chỗ nào thiêu hay làm gì, ở đâu, chúng tôi không được biết! Họ
làm theo hợp đồng.
Tôi không khóc! Không còn nước mắt để
khóc!
Hai tuần sau tôi lấy tro cốt Bố. Khi
cô nhân viên nhà xác đưa hộp tro cốt ở dưới có ghi tên bố tôi, chỉ đến lúc bấy
giờ, nước mắt tôi tự dưng tuôn ra đầm đìa – vô thức!
https://vuthethanh.com/2017/06/17/cha-toi-chet-khong-can-quan-tai/
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire