Ngày McDonald’s lần đầu tiên
mở cửa tại Mạc Tư Khoa quả là một hợp đồng làm ăn to lớn. Đó là ngày cuối đông,
ngày 31.1. 1990 nhưng khách vào quá tấp nập. Đài truyền hình của CNN đã truyền đi từng đoàn khách dài lê thê bước vào bên trong; họ hạnh
phúc tận hưởng giây phút đầu tiên trong đời những chiếc bánh Big
Mac. Quảng trường PUSHKIN có sức chứa nhiều trăm người; tất cả là hình ảnh
của một tiệm McDonald’s lớn nhất thế giới vào lúc đó. Có vào bên
trong tiệm hàng to lớn này mới thấy cảnh mua bán quá nhộn nhịp. Người phục vụ
mua bán nhiều cách, giống như bất kỳ mọi tiệm McDonald’s khác nhưng có cái khác
là còn cái cờ búa liềm dưới một cái vòm vàng cùng một logo quốc tế
bên trong, còn có một hình tượng trưng cho cái tháp đồng hồ Big Ben của London
tại phòng ăn của khách.
Sự tận hưởng đầu tiên của người dân Nga
Nhân viên phục vụ tại McDonald’s mắt sáng tinh nhanh; họ đeo kính màu hạt dẻ
có dán nhãn hiệu và luôn nở nụ cười rất tươi khi ghi đặt hàng của khách. Họ là
những người được chọn lọc. Trong số 27,000 đơn nộp có 630 người được chọn. Theo
tờ báo Washington Post vào thời điểm đó tức là 1990 thì số nhân viên phục vụ
này phải qua một tháng huấn luyện mới được làm việc trong ngày hôm đó.
Cái hình tượng mái vòm vàng của McDonald’s thành công ngay sau đó. Mới khai
trương ngày đầu như thế đã có con số 30,000 khách được phục vụ một kỷ lục chưa
hề có của McDonald’s trong một ngày khai trương. Cũng theo CBC thì địa điểm
ngày đó phải mở cửa muộn hơn dự trù vài giờ vì khách tới quá đông.
Ba giáo sư tiếng Nga, tại Đại Học Williams có tên là Darra Goldstein, WillcoxB. Và Harriet M. Adsit còn cho hay sự kiện McDonald đến Mạc Tư Khoa không đơn thuần là những chiếc bánh Big Macs và Khoai tây chiên. Nó thể hiện một hành động và nỗ lực to lớn của TT Liên xô là Mikhail Gorbechev ông muốn MỞ CỬA cho một đất nước đang sụp đổ và kiệt quệ, một hành động mệnh danh là glasnost, mở rộng xiềng xích đất nước bắt tay với quốc tế.
Đó là dấu hiệu 'bức màn sắt' của một đất nước khép chặt
đang nứt vỡ và hiện tượng này mang đậm nét thay đổi đang diễn
ra. Đó là quan điểm của các giáo sư nói trên. Và từ cái ngày khai trương của
McDonald’s nói trên khoảng HAI năm sau thì Liên Xô giải thể. Từ vị trí đầu tiên
nêu trên, sau đó McDonald’s đã mở rộng hoạt động thêm 850 địa điểm trên
khắp nước Nga.
CUỘC XÂM LĂNG UKRAINE CỦA PUTIN, ĐẢO LỘN TẤT CẢ
McDonald đóng hết 850 tiệm tại Nga theo lệnh chế tài Putin
Cuộc xâm lăng của Putin vào Ukraine không những các tổ chức
kinh tế khác mà McDonald phải thay đổi hướng đi. Trước mắt là công ty thông báo
tạm dừng hoạt động 850 tiệm McDonald’s trên khắp lãnh thổ Nga đó là đáp ứng lại
sự chỉ trích phê bình và áp lực đang rộ lên của phương Tây. Đối với nữ giáo sư
Goldstein vừa nêu trên, thì bà rất ưu buồn do “việc mở cửa McDonald vào 1990 tượng
trưng cho kỷ nguyên MớI của người SÔ Viết, một kỷ nguyên người dân có quyền tự
do và thụ hưởng. Nhưng việc ra đi của một thương hiệu lớn như McDonald’s tại
Nga không đơn thuần là việc đóng cửa một loại hình kinh doanh mà nó là dấu hiệu
một XÃ HỘI ĐANG BỊ THẾ GIỚI KHÉP CỬA..”
George Alan Cohon, CC OOnt (born April 19,
1937) is an American-born Canadian businessman who is the founder and senior
chairman of McDonald's
Canada and McDonald's of
Russia.
Theo ông George Cohon, Giám Đốc và giám sát hoạt động cho
McDonald’s tại Gia Nã Đại (Canada) từ 1970 tới 1990, chính ông là
người dẫn đầu chiến dịch đưa McDonald’s vào cuộc sống của Mạc Tư Khoa. Phải mất
14 năm giao dịch mới đưa biến điều trên thành sự thật tại Nga. Trong cuốn sách
hồi ký của ông có tựa “Khoai Tây Chiên Tới Với Nước Nga mà lời tựa cho cuốn
sách không ai khác là ông Gorbachev, ông Cohon kể lể bao khó khăn lúc đó. Phía
Liên Xô họ khó hiểu do họ nặng về chính trị tức nhiên lại lo và không hiểu về
hình ảnh phải vận hành một chuỗi nhà hàng theo kiểu McDonald trong lúc phía
George Cohon phải làm sao xác định địa điểm phù hợp theo con mắt thương trường
và lợi thế kinh doanh mà thôi. Trong lúc bản năng của người Sô Viết thì lại cho
những địa điểm nào ở ngoại ô, xa thị dân hay không được ở trung tâm chính trị
nhưng con người McDonald thì hoàn toàn khác hẳn.
Địa điểm thích hợp theo McDonald’s ngoài trung tâm thị dân phải gần cung cấp
vật liệu ví dụ nguồn chả và nguồn khoai tây. McDonald phải tự bằng lòng với nguồn
nguyên liệu thô tại Nga.
Ông Cohon phải tìm về các vùng nông thôn để xây dựng hạ tầng cơ sở cho
riêng McDonald như sản xuất khoai tây tạo ra thành phẩm do những thứ này tại
Nga chưa hề có. Thiếu và khó như thế nhưng cuối cùng tất cả đều được
đền đáp.
PHỤC VỤ VỚI NỤ CƯỜI THÂN THIỆN
Đặc điểm nổi bật của địa điểm McDonald tại Mạc Tư Khoa, kể từ ngày khai
trương đó là nụ cười thân thiện. Một nhân viên trẻ tuổi nói với
phóng viên CNN trong ngày khai trương rằng “họ luôn tươi cười,
như các bạn biết ở Mạc tư Khoa, không phải nhà hàng tiệm ăn nào bạn cũng gặp được
nụ cười”. Còn một người khác nói cho Đài CBC rằng cô
ấy luôn phải tươi cười khi khách hỏi vấn đề gì đó. Có lúc khách hàng cứ lầm rằng
đó là nụ cười chế nhạo họ do thời buổi đó người dân Sô Viết mà đi nhà hàng là một
vấn đề ‘khủng khiếp’. Dịch vụ ăn uống tại Liên Xô một thời tệ hại do
đó là nơi của thô lỗ, gắt gỏng cũng như đi kèm với dơ bẩn. Chẳng ai
cần phải liệt kê thực phẩm dưới thời Sô Viết nhưng khi khách hàng chứng kiến tại
McDonald’s thì gần như là điều kỳ diệu- thực phẩm luôn luôn bổ sung đầy
đủ và người phục vụ mĩm cười với khách hàng. Một thời
bữa ăn có thể ngốn hết nửa ngày lương đối với người tiêu dùng
bình thường.
Olga Berman là một người lớn lên tại Mạc tư Khoa. Cô nhập cư vào Mỹ năm 1993 và hồi
tưởng lại quá khứ một lần cùng gia đình vào Mc Donald’s lúc cô còn nhỏ. Cả nhà
cô không phải có khả năng đi ăn thật nhiều tại đó mà muốn có được một trải nghiệm
nào đó khi vào nhà hàng. McDonald đối với cô như là cái gì “lấp
lánh” và có thể nói là “siêu sạch”. Đó là những đặc điểm cho cô Olga nhớ mãi.
Còn Christina Frankopan thì lớn lên ở Luân Đôn nước Anh. Cô sang Nga để trau dồi
thêm tiếng Nga, vỏn vẹn vài tuần nhưng trùng với dịp khai trương đầu tiên của
McDonald tại Nga. Đối với cô thì McDonald không phải là điều lạ lùng nhưng cô
nhớ các bạn Nga của cô thì quá hào hứng và thích thú. Có người còn đem bao bì
có hiệu McDonald về nhà dán lên để làm kỷ niệm…
RA ĐI
Sau nhiều năm làm ăn và đầu tư vào Nga, mọi thứ đều sụp đổ trong hai tuần.
Giám đốc điều hành McDonald là Chris Kempczinski cay đắng cho
hay:
-Tại Nga chúng tôi tuyển dụng 62,000 nhân viên và dốc hết tâm hồn trí lực
vào thương hiệu McDonald để phục vụ công chúng người Nga. Chúng tôi làm việc với
đối tác là hàng trăm nhà cung cấp địa phương tại Nga để cung ứng các nguyên liệu
và làm ra thực phẩm cho thực đơn của McDonald. Họ ủng hộ thương hiệu chúng tôi
và chúng tôi phục vụ hàng triệu khách Nga và họ càng ngày càng tin tưởng vào
McDonald. Trong hơn 30 năm McDonald hoạt động tại Nga, chúng tôi trở thành một
bộ phận không thể thiếu trong 850 cộng đồng mà thương hiệu chúng tôi đang hoạt
động.
Theo vị giám đốc này thì tình hình hiện nay không cho phép McDonald tiếp tục
hoạt động. Ít nhất là lúc này. Vị giám đốc này bộc lộ tiếp:
-Giá trị của McDonald có nghĩa là KHÔNG THỂ BỎ QUA NHỮNG ĐAU KHỔ CỦA NGƯỜI
DÂN UKRAINE HIỆN NAY
Sau 32 năm hoạt động, thương hiệu McDonald tạm thời dừng mọi hoạt động tại
Nga và tiếp tục trả lương cho nhân viên tại Nga. Nhưng khách hàng Nga
không thể nào biết được thời điểm hứa hẹn để vào lại cửa hàng
McDonald tại nước họ.
*Đinh
Hoa Lư dịch
10/3/2022
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire