Có những dòng sông không
chỉ chảy bằng nước, mà chảy bằng ký ức, bằng hơi thở của đất, bằng tiếng vọng của những thế hệ
đã đi qua và những thế hệ
đang đến.
Trường ca này được viết như một hành trình trở về:
trở về với nguồn cội, trở về với tiếng nước vỗ vào ký ức, trở về với những
bờ bãi đã từng in dấu chân người xưa.
Nhân vật trữ tình "tôi"
chỉ là một người đứng bên dòng
sông, nhưng cũng là bóng dáng của mỗi chúng ta:
Những kẻ đi qua thời
gian, để lại một vệt sáng nhỏ nhoi nhưng chân thật trong dòng chảy vô biên của đời.
Mười chương của trường ca là mười nhịp thở:
Của đất, của nước, của người.
Là tiếng vọng của Bình Khang
sương mờ,
Bình Hòa trầm mặc,
Ninh Hòa rực sáng,
và cuối cùng là tiếng gọi của dòng Sông Dinh một tiếng gọi không bao giờ tắt.
Xin được xem đây như một nén hương long.
Dâng lên quê hương,
Dâng lên những dòng sông đã nuôi dưỡng tâm hồn Việt,
Và dâng lên những con người bình dị.
Đã đi qua miền đất Ninh Hòa,
Nhưng không bao giờ mất đi trong ký ức của đất.
* Viên Dung.
Hạ, Sài Gòn. 1965.
LỜI GIỚI THIỆU.
Dành cho ấn bản trường ca "Dòng Sông Của Đất Và Người".
Trong dòng chảy văn học đương đại Việt Nam, những tác phẩm trường ca mang
hơi thở truyền thống nhưng vẫn giữ được tinh thần hiện đại, ngày càng trở nên hiếm hoi. Bởi lẽ, để
viết một trường ca, người cầm bút không chỉ cần vốn ngôn ngữ phong phú, mà còn cần một chiều sâu tâm thức, một sự gắn bó bền bỉ với đất đai, lịch sử và con người.
"Dòng Sông Của Đất Và Người" của Thi sĩ Huỳnh Tâm là một trong những tác phẩm hiếm hoi như thế.
Tác phẩm không chỉ là một bản trường ca về một dòng sông, mà là một hành trình trở về với cội
nguồn, một cuộc đối thoại giữa con người và thiên nhiên, giữa ký ức và hiện tại, giữa những
điều đã mất và những điều còn ở lại.
Dòng Sông Dinh đã chảy qua lịch sử địa dư Bình Khang, Bình Hòa, Ninh Hòa được tác giả khắc họa như một
thực thể sống: Biết nhớ, biết giữ, biết kể chuyện bằng sóng, bằng cát, bằng hơi thở của đất.
Nhân vật trữ tình "tôi"
xuất hiện như một người lữ khách trở về quê cũ, nhưng đồng thời cũng là hình
bóng của mỗi chúng ta, những con người đang tìm kiếm ý nghĩa của sự tồn tại trong dòng chảy vô thường.
Điểm đặc biệt của trường ca này nằm ở việc tác giả sử dụng thể thơ lục bát, thể thơ truyền thống nhất của dân tộc Việt Nam để xây dựng một cấu trúc lớn gồm mười chương, mỗi chương là một nhịp thở của đất và người.
Ngôn ngữ trong tác phẩm vừa mềm mại, vừa trang trọng; giọng điệu vừa trữ tình, vừa triết luận; hình ảnh vừa gần gũi, vừa
mang tính biểu tượng sâu sắc.
Nhà xuất bản đánh giá cao nỗ lực của tác giả trong việc đưa thơ lục bát trở lại vị trí xứng đáng của nó:
Một thể thơ không chỉ để hát ru, mà còn để suy tư; không chỉ để kể chuyện, mà còn để lưu giữ linh hồn của đất nước.
Chúng tôi tin rằng "Dòng Sông Của Đất Và Người" sẽ không chỉ chạm đến trái tim những ai sinh ra bên dòng Sông Dinh, mà còn chạm đến những
độc giả ở bất cứ nơi đâu, bởi dòng sông trong tác
phẩm không chỉ là dòng Sông Dinh, mà là
dòng sông của ký ức, của quê hương, của mỗi phận người.
Với tất cả sự trân trọng,
Nhà xuất bản xin giới thiệu tác phẩm này đến bạn đọc như một đóng góp đáng quý cho văn học Việt Nam đương đại,
và như một lời nhắc dịu dàng rằng:
Dù đi xa đến đâu, chúng ta vẫn luôn mang trong mình một dòng sông để trở về.
* NXB AN TIÊM.
Sài Gòn, 1965.
Dòng Sông Của Đất Và Người.
1 . Dòng Sông Bình
Khang.
Sóng lùa ánh biếc lung linh,
Dinh giang lặng chảy giữ nghìn nhớ thương.
Lau reo gió gọi đoạn trường,
Vọng câu cổ khúc vấn vương bãi bờ.
Đá xưa in bóng
sương mờ,
Cỏ hoang cũng giữ hững hờ chuyện xưa.
Bình Khang mây phủ sớm trưa,
Núi non ẩn hiện như vừa hóa thơ.
Huyền linh theo nước lững
lờ,
Cầu tre bóng cũ đợi chờ bước chân.
Sông Dinh chở mộng thanh
tân,
Lời ca của xóm, nghĩa nhân của làng.
2 . Dòng Sông Bình Hòa.
Bình Hòa bãi cát mơ màng,
Lấp bao hoài niệm ngỡ tàn mà sâu.
Dòng trôi lặng tiếng canh thâu,
Như mang một nỗi cơ cầu thầm thì.
Dấu chân năm tháng biệt ly,
Nụ cười thuở cũ còn ghi bóng đời.
Sông Bình Hòa chảy không lời,
Mà mang trầm mặc rã rời tháng năm.
Người đi hứa hẹn xa xăm,
Phôi pha gió cuốn, âm thầm biệt ly.
Dòng sông giữ hộ những gì,
Ta trao một thuở còn ghi trong long.
3 . Dòng Sông Ninh Hòa.
Ninh Hòa nắng rọi mênh mông,
Soi bờ phố mới, soi dòng nước trong.
Nhà xây nối nhịp phố đông,
Đường dài mở lối cho dòng người qua.
Mỗi ai bước giữa phồn hoa,
Để rơi vệt sáng như
là mộng bay.
Dinh giang vẫn chảy tháng ngày,
Như khúc ca cũ chẳng hay dứt lời.
Không chỉ nước lững lờ trôi,
Mà còn mạch sử một thời vọng
vang.
Sóng xô lớp lớp mênh mang,
Bờ xưa viết tiếp
trang vàng tháng năm.
4 . Mỗi Con Người Đi
Qua.
Người đi để lại âm thầm,
Vệt sáng nhỏ giữa trăm lần đổi thay.
Từ Bình Khang gió
heo may,
Qua Bình Hòa lắng những ngày trầm tư.
Đến Ninh Hòa nắng như hư,
Sông Dinh vẫn hát lời xưa chẳng tàn.
Dẫu đời muôn nẻo ly tan,
Dòng sông vẫn giữ mạch ngàn tự nhiên.
TRƯỜNG CA DÒNG SÔNG DINH
TRẦM MIÊN CỦA ĐẤT.
Chương I : – Bình
Khang: Khởi Nguồn Trong Sương.
Sóng đưa ánh biếc lênh đênh,
Dinh giang mở nhịp đầu
tiên của đời.
Lau reo gió gọi chơi vơi,
Vọng câu cổ khúc một thời chưa phai.
Đá xưa giữ bóng mây dài,
Cỏ hoang cũng nhớ tháng ngày phôi pha.
Bình Khang mờ sớm sương sa,
Núi non ẩn hiện như là mộng xưa.
Huyền linh theo nước đong đưa,
Cầu tre bóng cũ đợi mùa bước qua.
Sông Dinh chở mộng quê nhà,
Chở bao tiếng gọi thiết
tha của làng.
Nắng chiều rót xuống mênh mang,
Lấp lánh mặt nước như trang sử
đầu.
Người xưa gánh cả nỗi sầu,
Gửi vào con sóng bạc màu tháng năm.
Chương II: – Bình Hòa: Dấu Chân Trầm Mặc.
Bình Hòa cát trải âm thầm,
Lấp bao hoài niệm trăm lần đổi thay.
Dòng trôi lặng tiếng heo may,
Như mang một nỗi đong đầy không tên.
Dấu chân năm tháng buồn quên,
Nụ cười thuở cũ chênh vênh giữa đời.
Sông Bình Hòa chảy không lời,
Mà mang trầm mặc rã rời tháng năm.
Người đi hứa hẹn xa xăm,
Gửi theo gió cuốn âm thầm biệt ly.
Dòng sông giữ hộ những gì,
Ta trao một thuở còn ghi trong long.
Chiều buông tím cả bãi song,
Như ai đứng đợi mà không thấy về.
Cát vàng phủ lối chân quê,
Mà nghe tiếng nước vỗ về nỗi đau.
Chương III: – Ninh Hòa: Ngày Mới Lên Từ Dòng Sông.
Ninh Hòa nắng rọi nhịp đầu,
Soi bờ phố mới, soi màu nước trong.
Nhà xây nối nhịp phố đông,
Đường dài mở lối cho dòng người qua.
Mỗi ai bước giữa phồn hoa,
Để rơi vệt sáng như
là mộng bay.
Dinh giang vẫn chảy tháng ngày,
Như khúc ca cũ chẳng hay dứt lời.
Không chỉ nước lững lờ trôi,
Mà còn mạch sử một thời vọng
vang.
Sóng xô lớp lớp mênh mang,
Bờ xưa viết tiếp
trang vàng tháng năm.
Trẻ con chạy dọc bãi tằm,
Cười vang như gió thổi phăng u hoài.
Sông Dinh giữ nhịp tương
lai,
Giữ luôn bóng dáng những ngày đã qua.
Chương IV: – Dòng Sông Và Những Lớp Thời Gian.
Dòng Dinh chẳng chỉ nước ngàn,
Mà còn mạch nhớ chứa chan
phận người.
Sóng xô lớp sóng chơi vơi,
Như trang sử cũ viết lời thăng
trầm.
Bờ xưa in dấu âm thầm,
Của bao thế hệ góp phần dựng xây.
Nước trôi chẳng biết hao gầy,
Mà mang ký ức đủ đầy tháng năm.
Có khi sóng vỗ lặng câm,
Như nghe tiếng gọi xa xăm vọng
về.
Có khi nước chảy đam mê,
Như mang hơi thở bộn bề cuộc
sinh.
Chương V: – Mỗi Con Người Đi Qua.
Người đi để lại âm thầm,
Vệt sáng nhỏ giữa trăm lần đổi thay.
Từ Bình Khang gió
heo may,
Qua Bình Hòa lắng những ngày trầm tư.
Đến Ninh Hòa nắng như hư,
Sông Dinh vẫn hát lời xưa chẳng tàn.
Dẫu đời muôn nẻo ly tan,
Dòng sông vẫn giữ mạch ngàn tự nhiên.
Mỗi ai ghé bến phù duyên,
Đều trao một chút bình yên cho đời.
Dòng Dinh chảy mãi không rời,
Như mang hơi thở của người đi qua.
Và khi bóng nắng nhạt nhòa,
Sông còn giữ lại câu ca thuở nào.
Dẫu trăm năm nữa
phai màu,
Dòng Dinh vẫn hát, tự hào đất quê.
TRƯỜNG CA DÒNG DINH
MẠCH THỞ CỦA ĐẤT VÀ NGƯỜI
Chương I – Lời Gọi Từ
Nguồn Sương.
Tôi về đứng giữa đôi bờ,
Nghe Dinh giang gọi như chờ tự lâu.
Sóng đưa ánh biếc qua đầu,
Gió reo tiếng cỏ nhiệm mầu thuở xưa.
Bình Khang mờ sớm trong mưa,
Núi non ẩn hiện như vừa thức câu.
Cầu tre bóng cũ phai màu,
Mà nghe nhịp bước ai đâu vọng về.
Chương II – Bình Khang: Huyền Ảnh Của Núi.
Đá xưa giữ bóng sơn khê,
Cỏ hoang cũng nhớ lời
thề năm nao.
Mây trôi phủ trắng đỉnh cao,
Như mang huyền tích dạt dào núi song.
Người xưa gánh cả mênh mông,
Gửi vào con nước chất chồng tháng năm.
Dinh giang lững lờ âm thầm,
Chở bao mộng ước xa xăm của làng.
Chương III – Nhân Vật Trữ Tình Xuất Hiện.
Tôi đi giữa cõi mơ màng,
Nghe trong gió thoảng tiếng đàn thuở xưa.
Bàn chân chạm cát như thưa,
Mà lòng lại thấy giao mùa trong tim.
Tôi nghe tiếng nước dịu êm,
Như ai gọi khẽ giữa đêm trở mình.
Dòng Dinh chẳng chỉ nước
xanh,
Mà còn mạch nhớ của mình trong
tôi.
Chương IV – Bình Hòa: Dấu Chân Trầm Mặc.
Bình Hòa cát trải lặng trôi,
Lấp bao hoài niệm một thời đã xa.
Dòng sông giữ bóng người qua,
Như trang sách cũ mặn mà bụi sương.
Dấu chân năm tháng đoạn trường,
Nụ cười thuở cũ vấn vương bãi bờ.
Người đi chẳng hẹn bao giờ,
Gửi theo gió cuốn bơ vơ nỗi lòng.
Chương V – Lời Thầm Của
Dòng Sông.
Sông trôi chẳng nói thành dòng.
Mà nghe như giữ trong lòng điều chi.
Có khi nước chảy thầm thì.
Như mang tiếng gọi những gì đã quên.
Có khi sóng vỗ dịu mềm.
Như ru giấc ngủ êm đềm tuổi thơ.
Tôi nghe tiếng nước đợi chờ.
Như nghe chính bóng tôi xưa
vọng về.
Chương VI – Ninh Hòa: Ngày Mới Lên Từ Nước.
Ninh Hòa nắng rọi bến mê,
Soi bờ phố mới, soi về
tương lai.
Nhà xây nối nhịp đường dài,
Người qua để lại bóng ai mỏng dần.
Dinh giang chảy giữa phù vân,
Như khúc ca cũ muôn phần thiết tha.
Sóng xô lớp sóng chan hòa,
Viết lên trang sử quê nhà sáng trong.
Chương VII – Dòng Sông Và Những Lớp Thời Gian.
Không chỉ nước lững lờ dòng,
Mà còn mạch sử chất chồng
tháng năm.
Bờ xưa in dấu âm thầm,
Của bao thế hệ góp phần dựng xây.
Sóng trôi chẳng biết hao
gầy,
Mà mang ký ức đủ đầy nhân gian.
Tôi nghe tiếng nước ngân vang,
Như nghe tiếng đất thở sang kiếp
người.
Chương VIII – Người Và Sông: Hai Nhịp Thở.
Tôi đi giữa nhịp sông dài,
Thấy mình nhỏ bé giữa hai bến đời.
Sông trôi chẳng hẹn một lời,
Mà như hiểu hết những nơi tôi từng.
Có khi nước chảy tưng bừng,
Như mang hơi thở vui mừng tháng năm.
Có khi sóng vỗ lặng câm,
Như nghe tiếng nhớ âm thầm vọng lên.
Chương IX – Mỗi Con Người
Đi Qua.
Người đi để lại vệt mềm,
Ánh sáng nhỏ giữa bao phen đổi
dời.
Từ Bình Khang gió
rong chơi,
Qua Bình Hòa lắng những lời
thở than.
Đến Ninh Hòa nắng mơ màng,
Dinh giang vẫn hát ngân vang khúc đời.
Dẫu ai lạc giữa muôn nơi,
Dòng sông vẫn giữ bóng người đi qua.
Chương X – Khúc Kết: Dòng Dinh Và Lời Nguyện Của Đất.
Mai sau gió thổi phai nhòa,
Nhưng sông vẫn giữ câu ca thuở nào.
Dẫu trăm năm nữa bạc
màu,
Dòng Dinh vẫn chảy ngọt ngào tự nhiên.
Tôi xin gửi một lời nguyền,
Rằng ai ghé bến cũng yên giữa đời.
Sông trôi chẳng bỏ một người,
Mà mang hơi ấm cho nơi trở về.
Dinh giang - mạch thở bốn bề,
Của bao thế hệ, của quê, của mình.
Dẫu đời rộng đến vô hình,
Tôi còn dòng Dinh để nhìn để thương.
CHÚ GIẢI.
Trường Ca Dòng Sông Dinh - Mạch Thở Của Đất Và Người.
Chương I – Lời Gọi Từ Nguồn Sương,
Chương mở đầu đặt nền tảng cho toàn bộ trường ca.
Dòng Sông Dinh được nhân hóa như một thực thể biết gọi, biết chờ, biết nhớ.
Nhân vật trữ tình xuất hiện trong tư thế "đứng giữa đôi bờ", biểu tượng cho sự trở về nguồn cội.
Không gian sương mờ, sóng biếc, gió reo tạo nên một bầu khí quyển linh thiêng - nơi đất và người bắt đầu đối thoại.
Chương II – Bình
Khang: Huyền Ảnh Của Núi.
Bình Khang hiện lên như một miền đất cổ, nơi
núi non và huyền thoại hòa quyện.
Đá, cỏ, mây, cầu tre tất cả đều mang ký ức.
Chương này nhấn mạnh tính "khởi nguyên" của vùng đất:
Một nơi mà lịch sử không được viết bằng chữ, mà bằng bóng núi, hơi
sương và bước chân người xưa.
Chương III – Nhân Vật Trữ Tình Xuất Hiện.
Đây là chương
đánh dấu sự hòa nhập giữa con người và dòng sông.
Nhân vật "tôi" không chỉ quan sát mà bắt đầu cảm nhận, lắng
nghe, đối thoại với nước.
Dòng Dinh trở thành tấm gương phản chiếu nội tâm.
Chương này mở ra chiều sâu tâm lý, yếu tố quan trọng để
trường ca mang hơi thở hiện đại.
Chương IV – Bình Hòa:
Dấu Chân Trầm Mặc.
Bình Hòa là miền ký ức của chia ly, của những dấu chân đã mờ.
Cát, nước, nụ cười cũ, tất cả đều mang sắc thái hoài niệm.
Chương này thể hiện sự lắng đọng, trầm tư, như một khoảng lặng giữa
trường ca.
Nó nhấn mạnh tính vô thường của đời người và sự bền bỉ của dòng sông.
Chương V – Lời Thầm Của
Dòng Sông.
Dòng sông được nhân hóa sâu sắc hơn:
nó biết giữ, biết nhớ, biết thì thầm.
Chương này mở rộng chiều kích tâm
linh của tác phẩm:
sông không chỉ là vật thể thiên nhiên, mà là "người kể chuyện" của đất.
Nó lưu giữ những điều con người quên, và ru lại những điều con người đánh mất.
Chương VI – Ninh Hòa: Ngày Mới Lên Từ Nước.
Ninh Hòa là biểu tượng của hiện đại, của sự chuyển mình.
Nhà cửa, phố xá, đường dài tất cả tạo nên nhịp sống mới.
Nhưng giữa sự đổi thay ấy, dòng Dinh vẫn giữ bản chất nguyên sơ.
Chương này thể hiện sự
giao thoa giữa truyền thống và hiện đại.
Chương VII – Dòng Sông
Và Những Lớp Thời Gian.
Đây là chương
mang tính triết luận mạnh mẽ.
Dòng sông được xem như một "kho lưu trữ" của lịch sử.
Sóng – lớp thời gian; bờ - trang sử.
Chương này khẳng định:
mọi biến động của đất và người đều được dòng Dinh
ghi lại bằng cách riêng của nó.
Chương VIII – Người Và Sông: Hai Nhịp Thở.
Chương này đào sâu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên.
Nhân vật trữ tình nhận ra mình nhỏ bé nhưng không lạc lõng.
Sông và người trở thành hai nhịp thở song hành:
một bên chảy ngoài đời, một bên chảy trong tâm thức.
Đây là chương
mang tính nhân sinh sâu sắc.
Chương IX – Mỗi Con Người Đi Qua.
Chương này mở rộng từ cá nhân sang cộng đồng.
Mỗi người đi qua dòng sông đều để lại một "vệt sáng"
một dấu ấn, một kỷ
niệm, một phần của đời mình.
Dòng Dinh trở thành biểu tượng của sự tiếp
nối,
nơi mọi phận người đều được ghi nhận, dù nhỏ bé.
Chương X – Khúc Kết: Dòng Sông Dinh Và Lời Nguyện Của Đất.
Chương kết mang tính tổng hợp và nâng cao.
Dòng Dinh được xem như mạch
thở của đất,
một thực thể bất tử vượt lên trên thời gian.
Nhân vật trữ tình gửi lời nguyện,
một lời tri ân, một lời hứa, một lời chào.
Trường ca khép lại nhưng dòng sông vẫn tiếp tục chảy,
như sự sống vẫn tiếp tục.
BÌNH LUẬN VĂN HỌC.
Phân tích giá trị nghệ thuật của trường ca.
1. Giá trị nội dung.
a . Tôn vinh dòng
sông như một thực thể sống.
Tác phẩm không xem dòng Sông Dinh như một cảnh quan, mà như một nhân vật có linh hồn, có ký ức, có tiếng nói.
Đây là điểm nổi bật, tạo nên chiều sâu triết lý và cảm xúc.
b . Gắn kết đổi thay ba tên trên một miền đất trong một mạch
nguồn chung.
Bình Khang, Bình Hòa, Ninh Hòa chỉ một địa danh, nhưng thay đổi tên theo dòng lịch sử mà là ba lớp thời gian:
- Quá khứ huyền ảo.
- Hiện tại trầm mặc.
- Tương lai sáng mở.
c . Khai triển chủ đề nhân sinh.
Trường ca đặt con người
trong dòng chảy vô thường,
nhưng không bi lụy; ngược lại, nó khẳng định giá trị của từng phận người, dù nhỏ bé vẫn để lại dấu ấn.
2. Giá trị nghệ thuật.
a . Thể thơ lục bát được nâng lên tầm trường ca.
Lục bát vốn mềm mại, trữ tình, nhưng ở đây được mở rộng thành một cấu trúc lớn, có chương hồi, có nhịp điệu, có cao trào và lắng đọng.
Đây là sự kết hợp giữa thơ truyền thống và thơ hiện đại.
b . Ngôn ngữ giàu tính biểu tượng.
Sương, sóng, cát, bờ, lau, mây, nắng…
đều được sử dụng như những biểu tượng đa tầng:
- Biểu tượng của ký ức.
- Biểu tượng của thời gian.
- Biểu tượng của phận người.
c . Nhân vật trữ tình mang tính phổ quát.
"Tôi" không chỉ là một cá nhân,
mà là đại diện cho mọi con
người trở về với nguồn cội.
Nhờ vậy, trường ca có tính cộng hưởng rộng lớn.
d . Giọng điệu trữ tình-triết luận hòa quyện.
Tác phẩm vừa mềm mại, vừa sâu sắc;
vừa giàu cảm xúc, vừa giàu suy tưởng.
Đây là đặc điểm của trường ca hiện đại.
3 . Vị trí của tác phẩm trong dòng chảy văn học hiện đại.
Trường ca này có thể xem như:
- Một sự tiếp nối tinh thần của thơ ca truyền thống Việt Nam,
đồng thời là một bước mở mới
trong cách nhìn về dòng sông và quê hương.
Thơ không chỉ kể chuyện,
mà còn suy tư, đối thoại,
chiêm nghiệm.
Không chỉ miêu tả cảnh, mà còn khắc họa tâm thức.
LỜI TỔNG QUAN
Khép lại trường ca.
Trường ca khép lại, nhưng dòng Sông Dinh vẫn chảy, và câu chuyện của đất vẫn còn tiếp diễn.
Từ Bình Khang huyền ảo trong sương,
đến Bình Hòa lặng lẽ trong cát,
rồi Ninh Hòa sáng bừng trong nắng mới,
mỗi tên miền đất đều mang một sắc thái riêng,
nhưng hòa chung trong một mạch nguồn duy nhất:
mạch nguồn của ký ức và sự sống.
Nhân vật trữ tình - người đứng bên dòng sông
không tìm thấy một kết
thúc,
mà tìm thấy một sự tiếp nối:
rằng mỗi con người, dù nhỏ bé,
đều để lại một vệt sáng trong dòng chảy vô thường.
Dòng Dinh không
giữ lại ai,
nhưng cũng không quên
ai.
Nó mang theo tất cả
những tiếng cười, những giọt nước mắt,
những lời hẹn, những cuộc chia ly,
những giấc mơ đã thành
hình
và những giấc mơ còn dang dở.
Và vì thế, trường ca này không
chỉ là lời ca về một dòng sông,
mà là lời ca về sự sống:
về cách con người đi qua thời gian,
về cách đất giữ lấy người,
và về cách ký ức trở thành bất tử.
Dòng Dinh vẫn chảy,
và câu chuyện của nó sẽ còn được viết tiếp
bởi những bước chân mai sau.
Còn chúng ta những người đi
qua
xin gửi lại một lời chào,
một hơi thở,
một vệt sáng nhỏ
cho dòng sông mang
đi
về miền vô tận.
* Huỳnh Tâm.
Sài Gòn. 1965.
LỜI BẠT
Dòng sông còn chảy trong mỗi chúng ta.
Khi khép lại những trang cuối
của trường ca, ta nhận ra rằng dòng Dinh không
chỉ chảy qua Bình
Khang, Bình Hòa, Ninh Hòa, mà còn chảy qua chính tâm hồn người đọc.
Dòng sông ấy, với những lớp sóng thời gian, đã trở thành biểu tượng của sự tiếp nối:
giữa quá khứ và hiện tại,
giữa con người và đất đai,
giữa những điều đã mất và những điều còn lại.
Trường ca này không nhằm kể một câu chuyện lớn lao,
mà để nhắc rằng mỗi phận người - dù nhỏ bé,
đều có một chỗ đứng trong ký ức của đất.
Dòng Dinh không
chọn ai để nhớ,
nhưng nó nhớ tất cả.
Trong nhịp sống hiện đại, khi con người dễ quên đi nguồn cội, dòng sông trở thành lời nhắc dịu dàng:
rằng ta không chỉ đi về phía trước,
mà còn đi về phía sâu thẳm của chính mình.
Nếu có điều gì trường ca này mong gửi lại,
thì đó là một niềm tin:
rằng quê hương không
bao giờ rời bỏ ta,
và dòng sông - dù lặng lẽ
vẫn luôn hát cho những ai biết lắng nghe.
TIỂU SỬ TÁC GIẢ.
Tên thật: Huỳnh Tâm.
Bút hiệu: Viên Dung.
Năm sinh: 1948.
Quê quán: Ninh Hòa - Khánh Hòa - Việt Nam.
Tiểu Sử Sáng Tác:
Thi sĩ Huỳnh Tâm (Viên Dung) lớn lên bên Dòng Sông Dinh, nơi tuổi thơ của ông gắn liền với tiếng nước vỗ bờ, tiếng gió thổi qua những cánh đồng lau trắng, với lũy tre, và đồi thông đình làng, những câu chuyện cổ mà người già trong làng vẫn kể mỗi chiều.
Ông theo học các trường tại Sài
Gòn, Cao đẳng Khoa Y Dưỡng Nhi, Cao Đẳng Kinh Tế Tiêu Thụ, Cao đẳng Nông Lâm
Súc. Nhưng lại vướng phải nợ Văn chương.
Ông viết Tiểu thuyết, Biên khảo, Lịch Sử, Tiểu luận, Tùy
bút, Thần học, Tôn giáo, Thơ, Nhiếp ảnh, Hội họa, và Dân Tộc Học. Hiện nay Ông
sống ở Âu Châu đã hơn nửa đời người, thế mà ngôn ngữ thơ-văn hầu như nguồn sống
không hề cạn kiệt. Phần lớn thời gian của Ông sáng tác Trường ca, và Sử thi.
Thơ của Viên Dung mang phong vị trầm lắng, giàu chất suy tưởng, kết hợp nhiều truyền thống thơ-văn và cảm thức hiện đại
thơ.
Ông được biết đến như một
trong những gương mặt tiêu biểu của dòng thơ "địa linh", thơ dân tộc đất nước và con người, về sông, ký ức quê hương, về nhân văn và thân
học.
Tác Phẩm Trường Ca Tiêu Biểu:
1 – Trường Ca: Khói Lam Đồi Lau Trắng (tập thơ, 1965).
2 - Trường Ca: Những Mùa Gió Nằm Lại (tập tản văn, 1961).
3 - Trường Ca: Dòng Sông Dinh. (Trường ca 1985).
4 - Trường Ca: Dòng Sông Dinh Của Đất Và Người (Trường ca 1965).
5 - Trường Thi Mẹ Ninh Hòa (Trường ca 2025).
6 - Trường Ca: Tuyết Tùng I . 2024 và II. 2025.
7 - Trường Ca: Viễn Cầm Trường Khúc 1975.
8 - Trường Ca: Nguyên Khí Sing Mệnh 1973.
9 - Trường Ca: Khí Lực Đưỡng Sinh 1974.
10 - Trường Ca: Chín Huyệt Đạo 1965.
11 - Trường Ca: Một Trăm Tám Cử Nghiệp 1963.
12 - Trường Ca: Nê Hoàn Cung 1967.
13 - Trường Ca: Bí Ẩn Hiện Ra Khi Thái Cực Mở 1975.
14 - Trường Ca: Siêu Năng Thai Nhi. 1976.
15 - Trường Ca: Thiền Mệnh Môn. 1978.
16 - Trường Ca: Thiền Nguyên Khí. 1970.
17 - Trường Ca: Nguyên Khí Sinh Mệnh. 1971.
18 - Trường Ca: Thử Thách Cuộc Đời. 1976.
19 - Trường Ca: Khách Đình. 1970.
20 - Trường Ca Ngôi Cao. 1972.
21 - Trường Ca: Học Nhân Lập Đức. 1969.
22 - Trường Ca: Siêu Nhiên. 1968.
23 - Trường Ca: Soi Sáng Lòng. 1965.
24 - Trường Ca: Bỏ Xuống. 1977.
25 - Trường Ca: Hơi Thở Tinh. 1976.
Và Trên 60 Biên khảo. 1960 – 2025.
* Quan niệm của thi sĩ Huỳnh Tâm:
" – Thơ không phải để nói điều lớn lao, mà để giữ lại những điều
nhỏ bé mà đời sống dễ quên."
Và " – Thơ để phục vụ nhân văn."
Hiện nay:
Thi sĩ Huỳnh Tâm sống tại Thủ đô Paris, hơn nửa đời người
vẫn tiếp tục sáng tác và tham gia các hoạt động Văn học Nghệ thuật Âu Châu.
Ông dành nhiều thời gian
đi dọc những dòng sông vùng miền Thế giới để tìm cảm hứng cho những dự
án trường ca tiếp theo.
Bách Khuê.Huế. 1973.
MỤC LỤC.
- Lời dẫn nhập – Khúc gọi từ dòng nước nguyên sơ.
- Lời tựa của tác giả.
- Phần I – Trường Ca Dòng Dinh.
- Chương I – Lời Gọi Từ Nguồn Sương.
- Chương II – Bình
Khang: Huyền Ảnh Của Núi.
- Chương III –
Nhân Vật Trữ Tình Xuất Hiện.
- Chương IV – Bình Hòa:
Dấu Chân Trầm Mặc.
- Chương V – Lời Thầm Của Dòng Sông.
- Chương VI – Ninh
Hòa: Ngày Mới Lên Từ Nước.
- Chương VII – Dòng Sông
Và Những Lớp Thời Gian.
- Chương VIII – Người Và Sông: Hai Nhịp Thở.
- Chương IX – Mỗi Con Người Đi Qua.
- Chương X – Khúc Kết: Dòng Dinh Và Lời Nguyện Của Đất.
Phần II – Chú Giải & Bình Luận Văn Học.
- Chú giải ý nghĩa từng chương.
- Bình luận văn học-Giá trị nội dung và nghệ thuật của trường ca.
Phần III – Phụ Lục.
- Lời bạt – Dòng sông
còn chảy trong mỗi chúng ta.
- Tiểu sử tác giả.
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire