Điêu Khắc Gia Phạm Văn Hạng Trong Tôi. * Huỳnh Tâm.

T
ôi viết với tinh thần của một Họa sĩ phương Tây, đã trải qua nửa thế kỷ trong nghề, để suy tư về nghệ thuật tượng đài và về tư duy sáng tạo của Điêu khắc gia Phạm Văn Hạng, một trong những gương mặt nổi bật nhất của nghệ thuật đương đại Việt Nam.
- Điêu khắc gia Phạm Văn Hạng nhà tư duy mở điêu khắc Tượng đài như một hình thái tư tưởng.
Trong lịch sử nghệ thuật, tượng đài không chỉ là hình khối đứng yên trong không gian; nó là sự kết tinh của ký ức cộng đồng, của khát vọng nhân sinh và của những tầng sâu triết học mà người nghệ sĩ gửi gắm. Người điêu khắc gia, vì thế, không chỉ là người tạo hình, mà là người kiến tạo biểu tượng, người đối thoại với thời gian.
Trong dòng chảy ấy, Phạm Văn Hạng nổi lên như một nghệ sĩ có khả năng chuyển hóa tư duy triết học thành hình khối, đưa nghệ thuật Việt Nam bước vào quỹ đạo của những suy tưởng mang tầm nhân loại.
- Tư duy sáng tạo: Từ truyền thống đến vũ trụ quan.
Điểm đặc biệt trong sáng tác của Phạm Văn Hạng là sự hòa quyện giữa tinh thần Á Đông, tư duy khoa học, và cảm thức vũ trụ. Ông không xem điêu khắc chỉ là nghệ thuật của vật chất, mà là nghệ thuật của trường năng lượng, nơi hình khối trở thành giao điểm giữa con người và vũ trụ.
- Hòa bình như một triết lý tạo hình.
Trong nhiều tác phẩm, chủ đề hòa bình không được diễn đạt bằng những biểu tượng ước lệ, mà bằng những cấu trúc hình khối mở, hướng lên, như những “cánh cửa” dẫn tới sự an trú của tâm thức. Hòa bình, trong tư duy của ông, không phải là trạng thái tĩnh, mà là một tiến trình nội tâm, một sự chuyển hóa.
- Khoa học và mỹ học: Hai dòng chảy song hành.
Phạm Văn Hạng là một trong số ít nghệ sĩ Việt Nam đưa tư duy khoa học vào cấu trúc tượng đài. Ông quan tâm đến:
- Hình học không gian.
- Cấu trúc fractal. 
- Nhịp điệu của các hệ thống tự nhiên. 
- Sự tương tác giữa vật liệu và ánh sang. 
Nhờ đó, tác phẩm của ông không chỉ mang tính biểu tượng mà còn gợi mở những suy tư về trật tự của vũ trụ, về mối liên hệ giữa con người và những quy luật vận hành của tự nhiên.
- Nhân văn như cội nguồn.
Dù hướng tới vũ trụ quan rộng lớn, tác phẩm của ông vẫn đặt con người ở trung tâm. Nhân văn không phải là khẩu hiệu, mà là động lực sáng tạo. Ông tìm kiếm vẻ đẹp của phẩm giá, của sự sống, của tinh thần vượt thoát. Những hình khối của ông, dù trừu tượng hay bán trừu tượng, đều mang hơi thở của con người – một con người đang tìm đường đi trong thế giới hiện đại đầy biến động.
- Nghệ thuật phục vụ nhân sinh.
Điểm nổi bật trong sự nghiệp của Phạm Văn Hạng là quan niệm: Nghệ thuật phải phục vụ con người, chứ không chỉ phục vụ cái đẹp. Tượng đài, theo ông, phải có khả năng:
- Nâng đỡ tinh thần cộng đồng. 
- Khơi dậy suy tư. 
- Mở ra không gian đối thoại giữa cá nhân và xã hội 
- Nuôi dưỡng cảm thức về hòa bình và sự sống .
Ông không tạo tác để trang trí, mà để gợi mở, để đánh thức những tầng sâu của ý thức.
- Vị trí của Phạm Văn Hạng trong nghệ thuật Việt Nam đương đại.
Ngày nay, Phạm Văn Hạng được xem là một trong những điêu khắc gia nổi tiếng nhất Việt Nam. Sự nổi tiếng ấy không chỉ đến từ số lượng tác phẩm, mà từ tầm vóc tư tưởng, và định hướng thẩm mỹ mà ông mang lại.
Ông góp phần đưa điêu khắc Việt Nam thoát khỏi khuôn khổ minh họa lịch sử, mở ra một không gian sáng tạo mới - nơi tượng đài trở thành ngôn ngữ triết học, nơi nghệ thuật Việt Nam có thể đối thoại với thế giới bằng những giá trị phổ quát.
- Tổng luận: Người kiến tạo biểu tượng của thời đại.
Phạm Văn Hạng không chỉ là một nghệ sĩ; ông là người kiến tạo biểu tượng, người đưa nghệ thuật tượng đài Việt Nam đến gần hơn với những suy tư mang tầm nhân loại. Tư duy sáng tạo của ông - kết hợp giữa hòa bình, khoa học, vũ trụ và nhân văn - đã mở ra một hướng đi mới cho nghệ thuật đương đại.
Trong bối cảnh thế giới đầy biến động, những tác phẩm của ông như những “điểm tựa tinh thần”, nhắc nhở con người về sự hòa hợp, về trách nhiệm với sự sống, và về khả năng vô hạn của trí tuệ.
* Huỳnh Tâm.

Aucun commentaire: