PHÂN TÍCH TỪNG TRIẾT GIA VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA HỌ LÊN HỘI HỌA. * Họa Sĩ Huỳnh Tâm.

I . IMMANUEL KANT.

1 . Tư tưởng cốt lõi.

Kant đặt nền móng cho mỹ học hiện đại với khái niệm:

“Cái đẹp là mục đích không mục đích.”

Nghĩa là:

• cái đẹp không phục vụ mục đích thực dụng.
• cái đẹp tự do khỏi lợi ích.
• cái đẹp là sự hòa hợp giữa trí tưởng tượng và lý trí.

2 . Khái niệm quan trọng.

• Phán đoán thẩm mỹ.
• Tính phổ quát chủ quan.
• Tính vô tư lợi.

3 . Ảnh hưởng lên hội họa.

Kant giải phóng hội họa khỏi chức năng mô phỏng.

Hội họa không cần “giống thật”.

Hội họa chỉ cần tự do.

4 . Ảnh hưởng lên yếu tố tạo hình.

• Bố cục tự do khỏi quy tắc cổ điển.
• Màu sắc trở thành cảm xúc thuần túy.
• Đường nét không còn bị ràng buộc bởi hình học.
• Không gian không cần phối cảnh tuyến tính.

5 . Nghệ sĩ minh họa.

• Turner.
• Monet.
• Matisse.
• Kandinsky.

6 . Ý nghĩa đương đại.

Kant là nền tảng của:

• Abstract Art.
• Minimalism.
• Conceptual Art.

II . GEORG WILHELM HEGEL.

1 . Tư tưởng cốt lõi.

Hegel xem nghệ thuật là một hình thức của tinh thần tuyệt đối.

Nghệ thuật không mô phỏng thế giới.

Nghệ thuật biểu hiện tinh thần của thời đại.

2 . Khái niệm quan trọng.

• Tinh thần tuyệt đối.
• Biện chứng pháp.
• Nghệ thuật như tự biểu hiện của tinh thần.

3 . Ảnh hưởng lên hội họa.

Hội họa trở thành:

• biểu hiện của lịch sử.
• biểu hiện của tinh thần thời đại.
• biểu hiện của ý niệm.

4 . Ảnh hưởng lên yếu tố tạo hình.

Bố cục mang tính triết học.

Màu sắc mang tính tinh thần.

Không gian mang tính lịch sử.

Ánh sáng mang tính biểu tượng.

5 . Nghệ sĩ minh họa.

• Caspar David Friedrich.
• Kandinsky
• Mondrian.

6 . Ý nghĩa đương đại.

Hegel là nền tảng của:

• Abstract Expressionism.
• Spiritual Art.
• Conceptual Art.

III . FRIEDRICH NIETZSCHE.

1 . Tư tưởng cốt lõi.

Nietzsche xem nghệ thuật là sức mạnh của sự sống.

Ông phân chia hai lực:

• Apollonian (trật tự, lý trí).
• Dionysian (hỗn loạn, bản năng).

Nghệ thuật lớn là sự hòa hợp của hai lực này.

2 . Khái niệm quan trọng.

• Ý chí quyền lực.
• Cái chết của Thượng đế.
• Tái định giá mọi giá trị.

3 . Ảnh hưởng lên hội họa.

Nietzsche giải phóng hội họa khỏi đạo đức, khỏi chân lý.

Hội họa trở thành:

• bản năng.
• sức mạnh.
• năng lượng.
• sự sống.

4 . Ảnh hưởng lên yếu tố tạo hình.

• Màu sắc bùng nổ, mãnh liệt.
• Đường nét bản năng, tự do.
• Không gian hỗn loạn sáng tạo.
• Bố cục phá vỡ mọi quy tắc.

5 . Nghệ sĩ minh họa.

• Van Gogh.
• Munch.
• Bacon.
• Pollock.

6 . Ý nghĩa đương đại.

Nietzsche là nền tảng của:

• Expressionism.
• Action Painting.
• Performance Art.

IV . HENRI BERGSON.

1 . Tư tưởng cốt lõi.

Bergson xem thời gian là dòng chảy liên tục (durée).

Không phải thời gian đồng hồ.

Mà là thời gian của ý thức.

2 . Khái niệm quan trọng.

• Trực giác.
• Dòng chảy thời gian.
• Sự sống như sáng tạo liên tục.

3 . Ảnh hưởng lên hội họa.

Hội họa không còn là khoảnh khắc tĩnh.

Hội họa trở thành:

• chuyển động.
• dòng chảy.
• thời gian đang diễn ra.

4 . Ảnh hưởng lên yếu tố tạo hình.

• Đường nét, chuyển động.
• Màu sắc, thay đổi theo thời gian.
• Ánh sáng thời gian của ngày.
• Không gian không cố định.

5 . Nghệ sĩ minh họa.

• Monet.
• Giacomo Balla.
• Duchamp (Nude Descending a Staircase)

6 . Ý nghĩa đương đại.

Bergson là nền tảng của:

• Video Art.
• Time-based Art.
• Immersive Art.

V . JEAN-FRANÇOIS LYOTARD.

1 . Tư tưởng cốt lõi.

Lyotard tuyên bố:

“Sự sụp đổ của các đại tự sự.”

Không còn:

• tiến bộ.
• chân lý tuyệt đối.
• trung tâm.
• hệ thống thống nhất.

2 . Khái niệm quan trọng.

• Hậu hiện đại.
• Sự khác biệt.
• Tính phân mảnh.

3 . Ảnh hưởng lên hội họa.

Hội họa trở thành:

• phân mảnh.
• đa nghĩa.
• phi trung tâm.
• phi hệ thống.

4 . Ảnh hưởng lên yếu tố tạo hình.

• Bố cục, phi cấu trúc.
• Không gian, phân mảnh.
• Màu sắc, hỗn hợp.
• Đường nét, đứt đoạn.

5 . Nghệ sĩ minh họa.

• Basquiat.
• David Salle.
• Julian Schnabel.

6 . Ý nghĩa đương đại.

Lyotard là nền tảng của:

• Postmodern Art.
• Post-Internet Art.
• Remix Culture.

VI . JEAN BAUDRILLARD.

1 . Tư tưởng cốt lõi.

Baudrillard nói:

Chúng ta sống trong siêu thực tại (hyperreality).

Hình ảnh không còn mô phỏng thực tại.

Hình ảnh thay thế thực tại.

2 . Khái niệm quan trọng.

• Simulacra (bản sao không có nguyên bản).
• Hyperreality.
• Sự biến mất của thực tại.

3 . Ảnh hưởng lên hội họa.

Hội họa không còn mô phỏng thế giới.

Hội họa mô phỏng hình ảnh của thế giới.

4 . Ảnh hưởng lên yếu tố tạo hình.

• Màu sắc nhân tạo, kỹ thuật số.
• Không gian ảo, mô phỏng.
• Ánh sáng ánh sáng màn hình.
• Bố cục giống giao diện.

5 . Nghệ sĩ minh họa.

• Jeff Koons.
• Hito Steyerl.
• Nam June Paik.
• Petra Cortright.

6 . Ý nghĩa đương đại.

Baudrillard là nền tảng của:

• Digital Art.
• Post-Internet Art.
• AI Art.
• Metaverse Art.

VII . TỔNG KẾT: 6 TRIẾT GIA – 6 CÁCH HIỂU HỘI HỌA.

* Họa Sĩ Huỳnh Tâm.