Điêu Khắc Gia Phạm Văn Hạng và Huỳnh Tâm.
Hội họa không còn bị giới hạn bởi bề mặt toan. Nó
mở rộng ra không gian, thời gian, hành động, ý niệm, dữ liệu.
Sự tan rã của bức tranh không phải là cái chết của hội họa, mà là sự khai sinh
của những hình thức hội họa mới.
* Bức Tranh Như Một Hệ
Hình Đã Sụp Đổ.
- Sự khủng hoảng của bề mặt.
Bề mặt toan từng là nơi hội họa định cư.
Nhưng khi hiện đại phá vỡ hình thể, ánh sáng, phối
cảnh, bề mặt trở nên quá chật hẹp để chứa tư duy mới.
Hội họa bắt đầu tìm cách thoát khỏi bề mặt:
. Jackson Pollock vẽ trên sàn.
. Lucio Fontana rạch toan để mở không gian.
. Yves Klein dùng cơ thể người làm cọ.
Bề mặt không còn là giới hạn mà là vấn đề.
- Sự khủng hoảng của hình ảnh.
Khi hình ảnh bị phân mảnh, trừu tượng hóa, giải cấu
trúc, bức tranh mất đi vai trò truyền thống của nó:
. Không còn mô phỏng.
. Không còn kể chuyện.
. Không còn tái hiện thế giới.
Hình ảnh trở thành một dạng tư duy, không còn là
một dạng mô tả.
- Sự khủng hoảng của vật thể.
Trong nghệ thuật ý niệm, vật thể không còn quan
trọng.
Một tác phẩm có thể không có vật chất, không có hình ảnh, không có bề mặt.
Bức tranh trở thành một lựa chọn, không còn là định
mệnh của hội họa.
* Khi Bức Tranh Bị Giải
Cấu Trúc.
- Giải cấu trúc hình thức.
Nhiều nghệ sĩ phá vỡ cấu trúc truyền thống của bức
tranh:
. Cắt rời.
. Gấp lại.
. Đốt cháy.
. Treo lơ lửng.
. Biến thành vật thể ba chiều.
Bức tranh không còn là mặt phẳng mà trở thành vật
thể trong không gian.
- Giải cấu trúc chất liệu.
Chất liệu truyền thống như sơn dầu, màu nước, mực
tàu không còn đủ.
Nghệ sĩ dùng:
. Đất.
. Tro.
. Nhựa.
. Kim loại.
. Vải vụn.
. Ánh sáng.
. Âm thanh.
Chất liệu trở thành ngôn ngữ của tư duy.
- Giải cấu trúc không gian.
Bức tranh không còn treo trên tường.
Nó có thể nằm trên sàn, bao quanh người xem, hoặc
hòa vào kiến trúc.
Không gian trở thành một phần của tác phẩm.
* Khi Bức Tranh Mở Rộng
Thành Không Gian.
- Hội họa không gian (Spatial Painting).
Nhiều nghệ sĩ biến bức tranh thành không gian:
. Màu sắc phủ lên tường, trần, sàn.
. Ánh sáng tạo thành trường màu.
. Người xem bước vào bên trong tác phẩm.
Hội họa trở thành môi trường, không còn là vật thể.
- Hội họa ánh sáng.
Ánh sáng trở thành chất liệu chính:
. Ánh sáng đơn sắc.
. Ánh sáng chuyển động.
. Ánh sáng tương tác.
Hội họa không còn cần màu sắc vật chất.
- Hội họa chuyển động.
Một số nghệ sĩ dùng chuyển động để tạo hình ảnh:
. Quạt gió.
. Động cơ.
. Cơ chế tự động.
Hình ảnh trở thành quá trình, không còn là kết quả.
* Khi Bức Tranh Trở Thành
Hành Động.
- Action Painting.
Pollock biến hành động vẽ thành tác phẩm.
Bức tranh không còn là hình ảnh mà là dấu vết của
hành động.
Hội họa trở thành sự kiện.
- Performance Painting.
Nhiều nghệ sĩ dùng cơ thể để vẽ:
. Cơ thể như cọ.
. Chuyển động như nét bút.
. Không gian như bề mặt.
Hội họa trở thành trình diễn.
- Hội họa như nghi lễ.
Một số nghệ sĩ xem hành động vẽ như nghi lễ:
. Lặp lại.
. Nhịp điệu.
. Hơi thở.
. Thiền định.
Hội họa trở thành trải nghiệm tinh thần.
* Khi Bức Tranh Trở Thành
Ý Niệm.
- Ý niệm thay thế hình ảnh.
Trong nghệ thuật ý niệm, hình ảnh không còn cần
thiết.
Một tác phẩm có thể chỉ là một câu nói: “Đây là một bức tranh.”
Và chính câu nói ấy trở thành tác phẩm.
- Bức tranh như câu hỏi.
Nhiều tác phẩm đặt câu hỏi về chính bản chất của
hội họa:
. Bức tranh là gì.
. Hình ảnh là gì.
. Bề mặt là gì.
. Nghệ thuật là gì.
Hội họa trở thành triết học.
- Bức tranh như văn bản.
Một số nghệ sĩ dùng chữ viết thay cho hình ảnh.
Chữ trở thành hình.
Hình trở thành chữ.
Ranh giới giữa hội họa và văn học bị xóa nhòa.
* Khi Bức Tranh Trở Thành
Dữ Liệu.
- Hội họa kỹ thuật số.
Trong thời đại kỹ thuật số, bức tranh không còn là
vật thể mà là dữ liệu.
Nó tồn tại trên màn hình, trong bộ nhớ, trong thuật
toán.
- Hội họa thuật toán.
Nhiều nghệ sĩ dùng thuật toán để tạo hình ảnh:
. Fractal.
. Generative art.
. AI-assisted painting.
Hình ảnh không còn do bàn tay con người mà do tư
duy máy tính.
- Hội họa như dòng chảy.
Hình ảnh không còn cố định mà liên tục biến đổi.
Bức tranh trở thành quá trình, không còn là kết quả.
- Tổng luận.
Sự tan rã của bức tranh không phải là sự kết thúc
của hội họa.
Nó là sự mở rộng của hội họa.
Nó giải phóng hội họa khỏi bề mặt, khỏi hình thức,
khỏi vật chất.
Nó mở ra những hình thức mới:
. Không gian.
. Ánh sáng.
. Hành động.
. Ý niệm.
. Dữ liệu.
Hội họa không chết.
Nó biến đổi để tiếp tục tồn tại trong thời đại mới.
Phần tư duy hiện đại, đương đại sẽ dẫn ta
vào tính không hoàn tất như một mỹ học,
mở đầu cho phần "Sáu vấn
đề hội họa ít được biết đến".
*
Họa Sĩ Huỳnh Tâm.
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire