Các yếu tố tạo hình (bố cục, đường nét,
màu sắc, ánh sáng, không gian) không phải là kỹ thuật.
Chúng là các phạm trù triết học.
- Bố cục, triết học của trật tự.
- Đường nét, triết học của thân thể.
- Màu sắc, triết học của cảm xúc.
- Ánh sáng, triết học của tồn tại.
- Không gian, triết học của thế giới.
Mỗi triết gia lớn đều có một “cách nhìn thế giới”,
và mỗi cách nhìn đó tương ứng với một
yếu tố tạo hình.
II
. TRIẾT HỌC CỦA TỪNG YẾU
TỐ TẠO HÌNH.
1
. BỐ CỤC.
Bản
chất triết học
Bố cục là cấu
trúc của thế giới.
Nó trả lời câu hỏi:
“Thế giới được tổ chức như thế nào?”.
Triết
gia tương ứng.
- Kant, tự do bố cục.
- Lyotard, bố cục phân mảnh.
- Derrida, bố cục phi trung tâm.
- Foucault, bố cục quyền lực.
- Deleuze, bố cục dòng chảy.
Trường
phái tương ứng.
- Ấn tượng, bố cục mở.
- Lập thể, bố cục đa điểm nhìn.
- Hậu hiện đại, bố cục phân mảnh.
- Generative art, bố cục thuật toán.
2
. ĐƯỜNG NÉT.
Bản
chất triết học.
Đường nét là dấu vết của thân thể, là “chữ viết của cảm xúc”.
Triết
gia tương ứng.
- Merleau-Ponty, đường nét như chạm.
- Nietzsche, đường nét bản năng.
- Deleuze, đường nét như lực.
- Derrida, đường nét phân mảnh.
Trường
phái tương ứng.
- Biểu hiện, đường nét bạo liệt.
- Action Painting, đường nét hành động.
- Graffiti, đường nét ký hiệu.
- Digital art, đường nét vector.
3
. MÀU SẮC.
Bản
chất triết học.
Màu sắc là cách
ánh sáng tồn tại, là “cảm xúc thuần túy”.
Triết
gia tương ứng.
- Kant, màu sắc tự do.
- Hegel, màu sắc tinh thần.
- Nietzsche, màu sắc cường độ.
- Baudrillard, màu sắc neon, kỹ thuật số.
Trường
phái tương ứng.
- Ấn tượng, màu sắc ánh sáng.
- Fauvism, màu sắc bùng nổ.
- Trừu tượng, màu sắc tinh thần.
- Post-Internet, màu sắc màn hình.
4
. ÁNH SÁNG.
Bản
chất triết học.
Ánh sáng là điều
kiện của sự hiển lộ (Heidegger).
Triết
gia tương ứng.
- Heidegger, ánh sáng khai mở.
- Bergson, ánh sáng thời gian.
- Foucault, ánh sáng giám sát.
- Baudrillard, ánh sáng màn hình.
Trường
phái tương ứng.
- Baroque, ánh sáng kịch tính.
- Ấn tượng, ánh sáng thời gian.
- Light Art, ánh sáng thuần túy.
- Digital art, ánh sáng pixel.
5
. KHÔNG GIAN.
Bản
chất triết học
Không gian là cách thế giới được cấu trúc.
Triết
gia tương ứng.
- Kant, không gian trực giác.
- Heidegger, không gian nơi chốn.
- Merleau-Ponty, không gian thân thể.
- Baudrillard, không gian ảo.
- Deleuze, không gian đa chiều.
Trường
phái tương ứng.
- Phục Hưng, không gian tuyến tính.
- Lập thể, không gian đa điểm nhìn.
- Installation, không gian trải nghiệm.
- VR/AR, không gian ảo.
III
. ẢNH HƯỞNG CỦA TỪNG
TRIẾT GIA LÊN TỪNG YẾU TỐ TẠO HÌNH.
(Bảng tổng hợp cực mạnh)
IV. ẢNH HƯỞNG CỦA TỪNG YẾU TỐ TẠO HÌNH LÊN TỪNG
TRƯỜNG PHÁI.
(Bảng tổng hợp thứ hai)
V
. ẢNH HƯỞNG CỦA TỪNG YẾU
TỐ TRONG NGHỆ THUẬT ĐƯƠNG ĐẠI.
1 . Installation.
- Không gian = tác phẩm
- Ánh sáng = môi trường
- Bố cục = kiến trúc
2 . Performance.
- Đường nét = hành động
- Không gian = sân khấu tri giác
3 . Video Art.
- Thời gian = chất liệu
- Ánh sáng = chuyển động
4 . Light Art.
- Ánh sáng = bản thể
5 . AI Art.
- Bố cục = thuật toán
- Màu sắc = dữ liệu
- Không gian = mô phỏng.
VI
. BẢN ĐỒ TỔNG HỢP.
TRIẾT
GIA, YẾU TỐ TẠO HÌNH, TRƯỜNG PHÁI, NGHỆ THUẬT ĐƯƠNG ĐẠI
- Heidegger, Ánh sáng, Light Art, Turrell.
- Merleau-Ponty, Đường nét, Body Art, Abramović.
- Nietzsche, Màu sắc, Expressionism, Bacon.
- Bergson, Thời gian, Video Art, Bill Viola.
- Baudrillard, Không gian ảo, Post-Internet, Hito Steyerl.
- Deleuze, Dòng chảy, Generative Art, Refik Anadol.
- Kant, Tự do thẩm mỹ. Abstract Art. Kandinsky.
- Lyotard, Phân mảnh, Postmodern, Basquiat.
- Foucault, Quyền lực, Political Art, Kruger.
- Derrida, Giải cấu trúc, Deconstructive Art, Richter.
* TỔNG LUẬN.
Chương này cho thấy:
- Các yếu tố tạo hình không phải kỹ thuật, mà là phạm trù triết học.
- Mỗi triết gia lớn đều để lại dấu ấn lên ngôn ngữ tạo hình.
- Mỗi trường phái hội họa là một cách hiểu thế giới.
- Nghệ thuật đương đại và hậu nhân loại là sự mở rộng của toàn bộ hệ thống này.
Hội họa không chết.
Hội họa tái
sinh trong triết học, trong công nghệ, trong dữ liệu, trong ánh sáng,
trong không gian.
* Họa Sĩ Huỳnh Tâm.
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire